Siết chặt “kỷ cương” trên không gian mạng

Những năm gần đây, sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội đã đem lại những giá trị kết nối to lớn. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra một môi trường màu mỡ cho tin giả (fake news), tin sai sự thật, thông tin bôi nhọ, xúc phạm danh dự nhân phẩm cá nhân, tổ chức. Nhiều vụ việc tin giả gây hoang mang dư luận xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân. Trước thực trạng đó, Nghị định 174/2026/NĐ-CP được ban hành thay thế các quy định về bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin của Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng và giao dịch điện tử. Đây được xem là bước đi mang tính bước ngoặt, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc làm trong sạch môi trường số, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tăng cường tính “răn đe”

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính là việc điều chỉnh tăng mạnh mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm liên quan đến thông tin trên mạng xã hội. Theo Điều 95 Nghị định, tùy tính chất, mức độ vi phạm, hành vi vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội có thể bị phạt từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng, như: Hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn, cổ xúy cho tệ nạn xã hội, mại dâm, thông tin dâm ô, đồi trụy… So với các quy định tại Nghị định số 15/2020/NĐ-CP trước đây, nhiều mức xử phạt đã được nâng cao đáng kể. Việc “bấm nút chia sẻ” vô tội vạ, hoặc cố tình “câu view, câu like” bằng các thông tin thất thiệt không còn là chuyện thích thì làm, các cá nhân, tổ chức phải cân nhắc, kiểm chứng kỹ thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ.

“Khóa tài khoản - tước quyền sử dụng trang thông tin” - Xử lý tận gốc

Với sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội và thị hiếu thông tin của người dùng, việc đăng tải các thông tin nóng “hot trend” giả mạo, thu hút được lượng tương tác lớn lên tài khoản mạng xã hội có hàng triệu lượt theo dõi (Followers) đã trở thành “cần câu cơm”, là công cụ thao túng thông tin của nhiều đối tượng. Nhiều đối tượng sẵn sàng chấp nhận nộp phạt vi phạm hành chính vài triệu đồng theo quy định tại Nghị định 15/2020/NĐ-CP vì lợi nhuận thu lại từ việc tăng tương tác, bán hàng online, nhận tiền tài trợ lớn hơn rất nhiều.

Vì vậy, không chỉ dừng lại ở việc nâng mức phạt, buộc gỡ bỏ hoàn toàn thông tin vi phạm, Nghị định đã bổ sung biện pháp “Buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung” thực hiện hành vi vi phạm. Đây mới chính là “vũ khí” khiến những kẻ có thói quen trục lợi, kiếm sống từ tin giả phải e sợ. Từ ngày 01/7/2026, các tài khoản cá nhân, trang cộng đồng, kênh video… nếu bị phát hiện đăng tải thông tin sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc khóa tài khoản.

Các doanh nghiệp, nhà cung cấp dịch vụ cũng không “ngoại lệ”

Nghị định 174/2026/NĐ-CP yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ mạng xã hội, đặc biệt là các nền tảng xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam có nghĩa vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an để thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm, khóa các tài khoản vi phạm một cách nhanh chóng. Nếu các nền tảng này thờ ơ, không tuân thủ lệnh gỡ bỏ, không thực hiện khóa các tài khoản vi phạm theo yêu cầu của cơ quan chức năng, chính họ cũng sẽ phải đối mặt với những hình phạt cực kỳ nghiêm khắc.

Với những chế tài nghiêm khắc của Nghị định 174/2026/NĐ-CP và ý thức trách nhiệm của mỗi “công dân số”, một môi trường mạng xã hội lành mạnh, an toàn, văn minh, nơi không còn bị “xâm hại” bởi những thông tin bẩn, tin rác hay các thông tin quảng cáo sai sự thật sẽ sớm hình thành. Trong đó, việc tuân thủ nghiêm các quy tắc ứng xử trên không gian mạng, quản lý chặt thông tin cá nhân và tài khoản trực tuyến, kiểm chứng trước khi chia sẻ thông tin… của mỗi người dân là nhân tố quyết định. Hãy “Nói không với tin giả, chung tay giữ sạch không gian mạng”.

Nguyễn Văn Đương