Quy định rõ về độ tuổi học sinh: Theo Điều 31 của Điều lệ, độ tuổi vào học các cấp được xác định thống nhất:  Lớp 1: 6 tuổi; Lớp 6: 11 tuổi; Lớp 10: 15 tuổi (sau khi hoàn thành chương trình THCS). Tuy nhiên, chính sách thể hiện tính nhân văn khi cho phép một số nhóm học sinh như trẻ em khuyết tật, học sinh dân tộc thiểu số, học sinh có hoàn cảnh khó khăn hoặc từ nước ngoài trở về… được vào học muộn hơn tối đa 3 tuổi. Trường hợp đặc biệt vượt quá giới hạn này sẽ do Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định.

Bên cạnh đó, Điều lệ cũng quy định: Học sinh không được lưu ban quá 3 lần trong một cấp học; Học sinh có năng lực vượt trội có thể được xem xét học vượt lớp hoặc học trước tuổi theo quy trình chặt chẽ, đảm bảo phù hợp về tâm sinh lý và năng lực.

Xác định rõ nhiệm vụ – xây dựng học sinh toàn diện: Điều 32 nhấn mạnh học sinh không chỉ có nghĩa vụ học tập mà còn phải rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống và trách nhiệm xã hội. Cụ thể: Thực hiện nghiêm túc chương trình học tập, rèn luyện của nhà trường; kính trọng thầy cô, cha mẹ; đoàn kết với bạn bè; chấp hành nội quy và pháp luật; rèn luyện sức khỏe, giữ gìn vệ sinh cá nhân; tích cực tham gia hoạt động Đội, Đoàn, hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn giao thông; bảo vệ tài sản công, giữ gìn và phát huy truyền thống nhà trường.  

Bảo đảm quyền học tập và phát triển của học sinh: Điều 33 của Điều lệ khẳng định rõ các quyền cơ bản của học sinh, nổi bật gồm: Quyền được học tập trong môi trường an toàn, bình đẳng, được cung cấp đầy đủ điều kiện học tập; được tôn trọng, bảo vệ danh dự, nhân phẩm; có quyền khiếu nại các quyết định liên quan đến bản thân; được tham gia các hoạt động phát triển năng khiếu, thể thao, nghệ thuật; được hưởng học bổng, hỗ trợ đối với học sinh khó khăn hoặc có năng lực đặc biệt; được tư vấn tâm lý học đường khi cần thiết; được chuyển trường theo quy định.

Siết chặt kỷ luật, chuẩn hóa hành vi ứng xử: Điều 38 quy định cụ thể về hành vi, ngôn ngữ và trang phục học sinh: Hành vi, ngôn ngữ, ứng xử của học sinh phải tuân thủ các quy tắc ứng xử của học sinh do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, bảo đảm tính văn hoá, phù hợp với đạo đức và lối sống của lứa tuổi học sinh phổ thông; trang phục của học sinh phải phù hợp với nguyên tắc, tiêu chuẩn và quy tắc ứng xử do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Tùy điều kiện của từng trường, hiệu trưởng có thể quyết định để học sinh mặc đồng phục nếu được sự đồng thuận của nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học sinh của trường.

Các hành vi học sinh không được làm: Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể giáo viên, cán bộ, nhân viên của nhà trường, người khác và học sinh khác, bao gồm cả các hành vi thực hiện trên không gian mạng; gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh; mua bán, sử dụng rượu, bia, thuốc lá, chất gây nghiện, các chất kích thích khác và pháo, các chất gây cháy nổ; sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép; đánh nhau, gây rối trật tự, an ninh trong nhà trường và nơi công cộng; sử dụng, trao đổi sản phẩm văn hóa có nội dung kích động bạo lực, đồi trụy; sử dụng đồ chơi hoặc chơi trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của bản thân.

Để Điều lệ đi vào thực tiễn, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong nhà trường, gia đình và xã hội, giúp học sinh hiểu đúng, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, qua đó, góp phần hình thành thế hệ học sinh có tri thức, đạo đức, kỹ năng – đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 10 tháng 5 năm 2026./.

Tấn Tài