Xác định rõ tư cách pháp lý của nhà báo: Theo quy định tại Điều 27, nhà báo là người được cấp thẻ nhà báo theo quy định của Luật. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để phân biệt hoạt động nghiệp vụ báo chí chính thống với các hoạt động thông tin khác, đồng thời là cơ sở để bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp đúng pháp luật.

 Luật Báo chí 2025 tiếp tục khẳng định và mở rộng các quyền cơ bản của nhà báo, trong đó nổi bật là:

Được hoạt động báo chí trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ trong quá trình tác nghiệp;

Được khai thác, cung cấp và sử dụng thông tin phục vụ hoạt động báo chí;

Được đến làm việc tại các cơ quan, tổ chức để tác nghiệp báo chí chỉ cần xuất trình thẻ nhà báo; các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu không thuộc phạm vi bí mật theo quy định;

Được tham gia tác nghiệp tại các phiên tòa xét xử công khai, được bố trí khu vực riêng và liên hệ với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn;

Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ báo chí;

Được quyền khước từ tham gia biên soạn hoặc thể hiện tác phẩm báo chí trái với quy định của pháp luật.

Những quy định này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp, tạo điều kiện thuận lợi để nhà báo thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền.

Song song với việc bảo đảm quyền, Luật Báo chí 2025 cũng quy định chặt chẽ các nghĩa vụ của nhà báo, nhằm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Cụ thể, nhà báo có trách nhiệm:

Thông tin trung thực, khách quan, phù hợp với lợi ích của đất nước và Nhân dân;

Bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực đấu tranh phòng, chống các hành vi sai trái;

Tuân thủ nghiêm các quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo;

Không được lạm dụng danh nghĩa nhà báo để sách nhiễu hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật;

Phải cải chính, xin lỗi khi thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân;

Chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước người đứng đầu cơ quan báo chí về nội dung tác phẩm báo chí của mình.

Những quy định này góp phần nâng cao tính tự giác, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ người làm báo trong bối cảnh truyền thông phát triển nhanh chóng, đa dạng.

Quy định đối với người chưa có thẻ nhà báo: Luật cũng quy định rõ, người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí phải có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo. Mẫu giấy giới thiệu do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định, bảo đảm thống nhất trong quản lý./.

Hứa Nguyên