Quy định về biện pháp quản thúc tại gia đình đối với người chưa thành niên phạm tội (05/03/2026 11:23:32)
Biện pháp quản thúc tại gia đình là một trong những biện pháp xử lý chuyển hướng được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội, thể hiện chính sách nhân đạo, đề cao giáo dục, tạo điều kiện để các em sửa chữa sai lầm trong môi trường gia đình thay vì áp dụng các biện pháp cách ly khỏi xã hội.
Buộc ở nhà, chịu sự giám sát trực tiếp của gia đình:
Theo Điều 44 Luật Tư pháp người chưa thành niên, quản thúc tại gia đình là việc buộc người chưa thành niên phạm tội ở tại nhà dưới sự giám sát trực tiếp của gia đình. Trong thời gian này, người bị áp dụng biện pháp chỉ được rời khỏi nơi cư trú khi thực sự cần thiết và phải được sự cho phép của người trực tiếp giám sát thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng.
Quy định này nhằm bảo đảm vừa tăng cường trách nhiệm của gia đình trong việc quản lý, giáo dục, vừa tạo cơ hội để người chưa thành niên được sinh hoạt, học tập trong môi trường quen thuộc, ổn định tâm lý và định hướng lại hành vi.
Các trường hợp được áp dụng: Biện pháp quản thúc tại gia đình có thể được áp dụng đối với các nhóm đối tượng sau:
- Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự, trừ trường hợp người chưa thành niên là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và phạm một trong các tội nghiêm trọng như: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; Tội cướp giật tài sản.
- Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng do vô ý; hoặc phạm tội nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, không áp dụng biện pháp này đối với trường hợp người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội nghiêm trọng thuộc các tội: cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; cướp giật tài sản, trừ trường hợp là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án.
Điều kiện áp dụng: phải có cam kết của gia đình
Biện pháp quản thúc tại gia đình chỉ được áp dụng khi có đề nghị và cam kết của cha, mẹ, ông bà nội, ông bà ngoại, anh ruột hoặc chị ruột là người thành niên và đang ở cùng nhà với người chưa thành niên phạm tội.
Người đề nghị phải bảo đảm có nơi cư trú rõ ràng, có điều kiện cơ sở vật chất, có khả năng chăm sóc, giáo dục và trực tiếp giám sát người chưa thành niên trong suốt thời gian thực hiện biện pháp. Quy định này đặt gia đình vào vị trí trung tâm của quá trình giáo dục, đồng thời ràng buộc trách nhiệm cụ thể, tránh áp dụng hình thức.
Thời hạn áp dụng: Thời hạn quản thúc tại gia đình và thực hiện nghĩa vụ kèm theo được quy định từ 03 tháng đến 01 năm, tùy theo tính chất, mức độ hành vi và yêu cầu giáo dục, phòng ngừa.
Có thể thấy, quản thúc tại gia đình là biện pháp mang tính giáo dục, phục hồi, hướng đến mục tiêu giúp người chưa thành niên nhận thức sai phạm, sửa chữa lỗi lầm và tái hòa nhập cộng đồng một cách bền vững.
Tấn Tài
