Theo quy định, mỗi tàu cá chỉ được lắp đặt tối đa 02 thiết bị giám sát hành trình. Trường hợp lắp đặt 02 thiết bị, hệ thống giám sát hành trình tàu cá chỉ ghi nhận tín hiệu của 01 thiết bị tại cùng một thời điểm, nhằm bảo đảm tính thống nhất và tránh trùng lặp dữ liệu.

Đối với phần mềm giám sát hành trình tàu cá tại đơn vị cung cấp thiết bị, Nghị định đặt ra các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Cụ thể, phần mềm phải có khả năng kết nối và tiếp nhận dữ liệu từ thiết bị lắp đặt trên tàu cá; bảo đảm duy trì kết nối liên tục để truyền đầy đủ dữ liệu về hệ thống giám sát do cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý. Đồng thời, phần mềm phải có khả năng tiếp nhận thông tin từ hệ thống trung tâm để truyền ngược lại thiết bị trên tàu theo đúng định dạng; bảo đảm yêu cầu bảo mật dữ liệu theo quy định pháp luật; ghi nhận, xử lý thông tin đầy đủ và lưu trữ toàn bộ hành trình tàu cá, kể cả dữ liệu của thiết bị thứ hai (nếu có), đồng thời sẵn sàng đồng bộ dữ liệu khi có yêu cầu từ chủ tàu hoặc cơ quan quản lý.

Về quản lý hệ thống giám sát hành trình tàu cá, Nghị định phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan và chủ thể liên quan. Cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm xây dựng, vận hành hệ thống; xử lý dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước; thống nhất quản lý dữ liệu toàn quốc; cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu cho các cơ quan địa phương, cảng cá và lực lượng thực thi pháp luật; đồng thời theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các địa phương và đơn vị cung cấp thiết bị.

Tại địa phương, cơ quan quản lý nhà nước về thủy sản cấp tỉnh phải tổ chức trực, vận hành hệ thống 24/7; khai thác, xử lý dữ liệu đối với tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên thuộc phạm vi quản lý và cả tàu cá ngoài tỉnh khi cập, rời cảng tại địa phương. Dữ liệu này phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý tàu cá, truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm, cũng như thẩm định và chi trả các chính sách liên quan.

Các lực lượng như kiểm ngư, cảnh sát biển, bộ đội biên phòng và các cơ quan liên quan có trách nhiệm phối hợp, cử đầu mối tiếp nhận thông tin để bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu và quản lý tàu cá một cách đồng bộ, hiệu quả.

Đối với chủ tàu cá và thuyền trưởng, Nghị định quy định trách nhiệm rất cụ thể và chặt chẽ. Chủ tàu được quyền cung cấp thông tin giám sát hành trình của tàu mình, đồng thời phải bảo đảm việc lắp đặt, duy trì hoạt động của thiết bị. Thiết bị giám sát hành trình phải hoạt động liên tục 24/7 khi tàu hoạt động trên biển hoặc neo đậu tại các khu vực có hoặc không có cảng cá.

Trường hợp tạm ngừng khai thác từ 03 tháng trở lên, chủ tàu phải thông báo cho cơ quan quản lý và trong thời gian này vẫn phải định kỳ 07 ngày/lần báo cáo vị trí tàu bằng thiết bị liên lạc khác. Nếu tàu cá mất tín hiệu trên biển, chủ tàu hoặc thuyền trưởng phải báo cáo vị trí không quá 06 giờ/lần, đồng thời ghi lại hành trình để phục vụ kiểm tra khi cập cảng và phải khắc phục sự cố; nếu không khắc phục được thì phải đưa tàu về bờ trong thời hạn 10 ngày. Trường hợp mất tín hiệu tại bờ hoặc khu vực có cảng cá, việc báo cáo phải thực hiện định kỳ 24 giờ/lần.

Đặc biệt, thuyền trưởng phải chấp hành nghiêm các cảnh báo từ thiết bị giám sát hành trình và tuyệt đối không đưa tàu vượt ra ngoài ranh giới vùng được phép khai thác thủy sản trên biển.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định tàu cá nước ngoài hoạt động trong vùng biển Việt Nam phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và quy định quản lý của Việt Nam. Toàn bộ dữ liệu giám sát hành trình tàu cá, bao gồm cả dữ liệu được đồng bộ lại, được xác định là căn cứ pháp lý quan trọng để phục vụ quản lý hoạt động tàu cá, xử phạt vi phạm hành chính, giải quyết tranh chấp nghề cá, xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác và thực hiện các chính sách trong lĩnh vực thủy sản.

Quy định tại Điều 26 Nghị định số 41/2026/NĐ-CP đã thiết lập cơ chế quản lý chặt chẽ, minh bạch và có tính công nghệ cao đối với hoạt động giám sát tàu cá. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, kiểm soát hoạt động khai thác trên biển, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đáp ứng các yêu cầu hội nhập quốc tế trong thời gian tới.

Nghị định số 41/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 01 năm 2026

Quang Phú