Theo quy định, tùy theo loại rừng, diện tích bị thiệt hại hoặc giá trị lâm sản bị thiệt hại, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt tương ứng, cụ thể:

Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với trường hợp gây cháy làm thiệt hại cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh thuộc rừng chưa có trữ lượng có diện tích dưới 500 m²; rừng sản xuất dưới 400 m²; rừng phòng hộ dưới 200 m²; rừng đặc dụng dưới 50 m²; hoặc gây thiệt hại lâm sản trị giá dưới 2.000.000 đồng trong trường hợp không xác định được diện tích rừng bị thiệt hại.

Mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng áp dụng đối với trường hợp gây cháy cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh từ 500 m² đến dưới 1.500 m²; rừng sản xuất từ 400 m² đến dưới 600 m²; rừng phòng hộ từ 200 m² đến dưới 400 m²; rừng đặc dụng từ 50 m² đến dưới 100 m²; hoặc gây thiệt hại lâm sản trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 5.000.000 đồng.

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng nếu gây cháy đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh từ 1.500 m² đến dưới 5.000 m²; rừng sản xuất từ 600 m² đến dưới 800 m²; rừng phòng hộ từ 400 m² đến dưới 600 m²; rừng đặc dụng từ 100 m² đến dưới 200 m²; hoặc gây thiệt hại lâm sản trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng.

Mức phạt từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng áp dụng khi diện tích cháy lớn hơn, cụ thể đối với cây trồng chưa thành rừng hoặc rừng khoanh nuôi tái sinh từ 5.000 m² đến dưới 10.000 m²; rừng sản xuất từ 800 m² đến dưới 1.000 m²; rừng phòng hộ từ 600 m² đến dưới 800 m²; rừng đặc dụng từ 200 m² đến dưới 300 m²; hoặc thiệt hại lâm sản từ 10.000.000 đồng đến dưới 25.000.000 đồng.

Đối với hành vi gây cháy ở mức độ nghiêm trọng hơn, Nghị định quy định các mức phạt tăng dần: từ 25.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng; từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng; và từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng, tương ứng với diện tích rừng bị thiệt hại lớn hơn hoặc giá trị lâm sản bị thiệt hại từ 25.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.

Ngoài hình thức xử phạt tiền, Nghị định còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc. Theo đó, cá nhân, tổ chức vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, ngăn ngừa lây lan dịch bệnh do cháy rừng gây ra. Đồng thời, buộc phải trồng lại rừng ngay trong vụ trồng rừng kế tiếp nhưng không quá 12 tháng kể từ ngày ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Đối với hành vi cố ý gây cháy rừng, đốt rừng với bất kỳ mục đích nào, Nghị định quy định áp dụng xử phạt theo Điều 23 của Nghị định số 146/2026/NĐ-CP.

Đáng lưu ý, mức xử phạt nêu trên được áp dụng đối với hành vi gây cháy rừng trồng. Trường hợp hành vi vi phạm gây cháy rừng tự nhiên thì mức phạt sẽ bằng hai lần mức phạt tương ứng quy định đối với rừng trồng. Quy định này thể hiện sự tăng nặng trách nhiệm đối với hành vi xâm hại rừng tự nhiên do đây là tài nguyên đặc biệt quan trọng, có giá trị lớn về môi trường, sinh thái và đa dạng sinh học.

Việc ban hành các quy định xử phạt chi tiết tại Điều 20 của Nghị định số 146/2026/NĐ-CP là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy rừng; tăng cường ý thức trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong bảo vệ rừng. Đồng thời, đây cũng là giải pháp thiết thực góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn môi trường sinh thái và phát triển lâm nghiệp bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Nghị định số 146/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 6 năm 2026.

Quang Phú