Ảnh minh họa (nguồn: www.chinhphu.vn)

1. Về nguyên tắc trong quá trình sắp xếp, tinh gọn, hợp nhất đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của cấp ủy Đảng và sự phối hợp với các ban Đảng được phân công theo dõi, các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan. Bảo đảm vai trò chủ trì, thống nhất của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã trong sắp xếp tổ chức bộ máy các Hội quần chúng. Đảm bảo các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của các tổ chức hội theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính liên tục, không gián đoạn các nhiệm vụ, hoạt động. Trong quá trình tổ chức và hoạt động, các tổ chức hội quần chúng chịu sự hướng dẫn, theo dõi và chỉ đạo của các ban Đảng được phân công, chịu sự quản lý nhà nước của các cơ quan Nhà nước có liên quan theo quy định pháp luật. Công tác cán bộ thực hiện theo phân cấp của cơ quan có thẩm quyền.

2. Về việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy các Hội quần chúng được thực hiện như sau:

- Sắp xếp các hội theo đơn vị hành chính mới: Các hội hoạt động ở phạm vi cấp tỉnh, cấp xã có cùng tên, lĩnh vực, đối tượng hoạt động khi hợp nhất giữ nguyên tên hội cấp tỉnh, hoặc xã theo đơn vị hành chính mới.

Trường hợp khi tỉnh, xã này có hội, còn tỉnh, xã kia không có hội có cùng tên gọi và lĩnh vực hoạt động thì thực hiện như sau:

+ Với cấp tỉnh: Hội hoạt động ở 1 tỉnh, thành phố trước khi sáp nhập thì tiếp tục hoạt động theo đơn vị hành chính mới.

+ Với cấp xã: Thứ nhất, nếu tổ chức Hội có phạm vi hoạt động nhiều hơn hoặc bằng 1/3 số đơn vị hành chính tương ứng cùng cấp trước khi sáp nhập thì tổ chức Hội đó tiếp tục hoạt động theo quy định và thực hiện đổi tên theo đơn vị hành chính mới. Thứ hai, nếu tổ chức Hội có phạm vi hoạt động ít hơn 1/3 số đơn vị hành chính tương ứng cùng cấp trước khi sáp nhập thì căn cứ vào tình hình thực tế, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã chủ trì, trao đổi với các tổ chức Hội quần chúng, đề xuất với Ban Thường vụ cấp ủy cấp xã xem xét quyết định việc tổ chức Hội đó tiếp tục hoạt động hay không. Nếu Hội tiếp tục hoạt động thì thực hiện sắp xếp như nội dung thứ nhất nêu trên. Nếu Hội không tiếp tục hoạt động thì tự giải thể theo Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ.

- Tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong của từng tổ chức Hội (áp dụng với tất cả các Hội của cấp tỉnh, cấp xã sáp nhập và không sáp nhập).

Việc tinh gọn bộ máy tham mưu giúp việc thực hiện ở tất cả các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Đối với người làm việc trong các tổ chức Hội: Trong năm 2025, có thể sử dụng nguyên trạng đội ngũ người làm việc của các tổ chức Hội. Từ năm 2026 trở đi, căn cứ vào tình hình thực tiễn của địa phương, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã làm đầu mối tổng hợp, đề xuất với cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định về số lượng người làm việc ở các tổ chức hội, nhưng phải giảm ít nhất 20%; các năm tiếp theo thực hiện theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

3. Về hợp nhất các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ: Căn cứ tình hình thực tiễn, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ cấp tỉnh tham mưu Ban Thường vụ tỉnh, thành ủy sắp xếp, hợp nhất các tổ chức quần chúng có chức năng, nhiệm vụ, đối tượng, tính chất, nội dung hoạt động tương đồng. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy phải bảo đảm sâu sát cơ sở, địa bàn, chăm lo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân và đoàn viên, hội viên của tổ chức hội.

4. Về Đại hội và tài chính, tài sản của các Hội

- Nếu năm 2025 là năm đến kỳ Đại hội thì lùi thời gian Đại hội sang năm 2026. Nếu còn trên 30 tháng mới đến kỳ Đại hội thì tổ chức Đại hội theo đúng nhiệm kỳ; nếu còn dưới 30 tháng đến kỳ đại hội thì tổ chức Đại hội sau Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp.

- Về tài chính, năm 2025, đối với nguồn ngân sách nhà nước: sử dụng nguồn ngân sách theo dự toán đã được phê duyệt cho các Hội. Từ năm 2026: Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã làm đầu mối chủ trì tập hợp lập dự toán trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, phân bổ để các tổ chức hội quần chúng cùng cấp hoạt động.

- Đối với các nguồn quỹ của các tổ chức Hội quần chúng: thực hiện theo Quy định tại Nghị định 126/2024/NĐ/CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ.

Đối với những tổ chức Hội không thống nhất được việc hợp nhất thì Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh trình cấp có thẩm quyền để hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tự đảm bảo kinh phí. Nhà nước chỉ hỗ trợ kinh phí khi giao nhiệm vụ cụ thể, không giao ổn định hằng năm như hiện nay.

Quang Phú