Luật Dân số quy định rõ nguyên tắc thực hiện công tác dân số cụ thể:
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa dân tộc để phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số.
Bảo đảm cân bằng, hài hoà giữa quyền và nghĩa vụ của công dân, của doanh nghiệp, trách nhiệm của Nhà nước.
Lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức.
Phối hợp liên ngành, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong huy động cộng đồng, xã hội, tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và toàn dân tham gia công tác dân số.
Để bảo đảm kỷ cương pháp luật và thực hiện hiệu quả công tác dân số, Luật Dân số quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm.
- Nghiêm cấm tuyên truyền, phổ biến hoặc đưa thông tin có nội dung sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về dân số.
- Nghiêm cấm cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ dân số.
- Nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính.
- Nghiêm cấm cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con.
- Nghiêm cấm kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số.
- Nghiêm cấm Nhân bản vô tính người.
Luật Dân số không chỉ hướng tới kiểm soát quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số mà còn bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Hứa Nguyên
