Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng và trường trung cấp tiếp tục củng cố, kiện toàn và phát huy vai trò của tổ chức pháp chế trong bối cảnh mới, bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng tham mưu, kiểm soát tính hợp pháp, hỗ trợ pháp lý, đồng thời tăng cường kiểm tra nội bộ trong điều kiện tổ chức thanh tra chuyên trách tại các Bộ, ngành và địa phương đã được sắp xếp lại. Tổ chức thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo, trọng tâm là triển khai thi hành Luật Nhà giáo.
Đẩy mạnh rà soát, đánh giá, hoàn thiện hệ thống pháp luật giáo dục, kịp thời phát hiện, xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn và yêu cầu đổi mới giáo dục. Đổi mới mạnh mẽ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người học và nhà trường làm trung tâm; gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, trách nhiệm công dân, phòng chống vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội trong môi trường giáo dục.
Bên cạnh đó tập trung phổ biến quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường, tệ nạn xã hội, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; bạo hành trẻ em; các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng… Nâng cao hiệu quả công tác theo dõi, kiểm tra thi hành pháp luật và xử lý vi phạm hành chính, bảo đảm tính đồng bộ giữa xây dựng - tổ chức thi hành - đánh giá thực hiện pháp luật trong lĩnh vực giáo dục.
Bộ Giáo dục yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ về công tác pháp chế được quy định tại Nghị định số 55/2011/NĐ-CP và Nghị định số 56/2024/NĐ- CP, và tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:
+ Kiện toàn tổ chức pháp chế và nâng cao năng lực kiểm tra nội bộ. Rà soát, kiện toàn tổ chức pháp chế theo hướng hợp nhất với chức năng kiểm tra nội bộ, thay thế mô hình thanh tra - pháp chế trước đây. Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành Quyết định sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn. Chuẩn bị nguồn lực thực hiện Luật Nhà giáo (hiệu lực từ 01/01/2026.
+ Chủ động xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực thi pháp luật. Chủ động rà soát, đánh giá và đề xuất sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục tại địa phương. Tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, cung cấp thực tiễn quản lý nhà trường, hoạt động giảng dạy - học tập - thi, tổ chức lại hệ thống trường lớp….
+ Đổi mới công tác PBGDPL và truyền thông chính sách. Tổ chức phổ biến sâu rộng Luật Nhà giáo và các văn bản mới ban hành theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gắn với các tình huống thực tế trong trường học. Đa dạng hóa hình thức truyền thông chính sách pháp luật, tích cực sử dụng công cụ số, mạng xã hội, tài liệu học liệu mở để tăng độ phủ. Phối hợp với ngành tư pháp, đoàn thể và cơ quan truyền thông địa phương để định hướng dư luận, tạo đồng thuận xã hội đối với các chính sách mới.
+ Tăng cường kiểm tra việc thi hành pháp luật, xử lý vi phạm. Triển khai cơ chế kiểm tra nội bộ định kỳ và chuyên đề đối với các đơn vị trực thuộc. Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm vi phạm pháp luật, chủ động phòng ngừa và chấn chỉnh sai phạm ngay từ cơ sở.
- Đối với các cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng, trường trung cấp Bộ Giáo dục yêu cầu tổ chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ về công tác pháp chế được quy định tại Nghị định số 56/2024/NĐ-CP, và tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau đây:
+ Kiện toàn tổ chức pháp chế - kiểm tra nội bộ, nâng cao năng lực pháp lý trong quản trị. Rà soát, kiện toàn tổ chức pháp chế theo định hướng của Nghị định số 56/2024/NĐ-CP. Tham gia các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật, kỹ năng pháp chế, kiểm tra nội bộ và quản trị pháp lý,..
+ Chủ động xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ - nền tảng cho quản trị tự chủ. Xây dựng và duy trì hệ thống văn bản nội bộ. Tổ chức rà soát toàn bộ các quy chế, quy định, quy trình đã ban hành, đối chiếu với các luật hiện hành. Ban hành “Quy chế ban hành văn bản nội bộ” và công bố văn bản, đồng thời quy định rõ trách nhiệm giải trình của từng tổ chức, cá nhân có liên quan.
+ Chủ động xây dựng kế hoạch triển khai Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 01/01/2026 gắn với các nhiệm vụ đổi mới quản trị nhân sự, phát triển năng lực đội ngũ, kiểm soát chất lượng hoạt động chuyên môn và quản trị tài chính, tài sản. Tích cực góp ý, phản biện chính sách trong quá trình sửa đổi Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp, dựa trên thực tiễn triển khai cơ chế tự chủ tại đơn vị, nhằm đóng góp xây.
+ Phát triển văn hóa pháp lý nội bộ, nâng cao nhận thức pháp luật trong nhà trường. Tổ chức phổ biến pháp luật một cách thiết thực, hiệu quả, tập trung vào các văn bản pháp luật mới ban hành. Lồng ghép giáo dục pháp luật vào hoạt động học thuật, sinh hoạt sinh viên, giảng dạy kỹ năng nghề nghiệp và chương trình đào tạo chính khóa. Xây dựng môi trường học thuật và quản trị minh bạch, tôn trọng pháp luật, quyền con người và các giá trị học thuật.
+ Tăng cường kiểm tra nội bộ và theo dõi thi hành pháp luật. Thiết lập và duy trì cơ chế kiểm tra nội bộ định kỳ, đột xuất theo chuyên đề. Tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị và cá nhân trong thi hành pháp luật.
