Nhiều hành vi vi phạm của người lao động và tổ chức, cá nhân liên quan bị xử phạt

Theo Điều 53 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và tổ chức, cá nhân liên quan, mức xử phạt được quy định cụ thể đối với từng hành vi.

Trước hết, phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động trực tiếp giao kết khi chưa có văn bản xác nhận việc đăng ký hợp đồng lao động của UBND cấp xã nơi thường trú của người lao động. Quy định này đặt ra yêu cầu người lao động khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động trực tiếp giao kết phải thực hiện đầy đủ việc đăng ký hợp đồng theo quy định trước khi đi làm việc ở nước ngoài.

Đối với hành vi tự ý ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề, người lao động có thể bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng nếu hành vi không phải do bị đe dọa, ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào và không thuộc trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt này cho thấy hành vi tự ý ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi quan hệ lao động hoặc đào tạo nghề đã chấm dứt được xác định là hành vi vi phạm có mức xử phạt hành chính nghiêm khắc.

Không chỉ người lao động, các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm liên quan đến việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài cũng bị xử lý. Cụ thể, phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các hành vi: Thông tin, quảng cáo, tư vấn cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi không có chức năng; Tổ chức tuyển chọn hoặc thu tiền của người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi không có chức năng; Cưỡng ép, lôi kéo, dụ dỗ hoặc lừa gạt người lao động Việt Nam ở lại nước ngoài trái phép mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự; Giả mạo Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Các quy định trên nhằm xử lý những hành vi lợi dụng nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài của người lao động để thực hiện hoạt động thông tin, tư vấn, tuyển chọn, thu tiền khi không có chức năng; đồng thời xử lý hành vi tác động, lừa gạt hoặc cưỡng ép người lao động ở lại nước ngoài trái phép.

Chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ hoạt động ngoài phạm vi được giao có thể bị phạt đến 200 triệu đồng

Một nội dung đáng chú ý khác tại khoản 4 Điều 53 là quy định đối với chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ. Theo đó, chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ có hành vi thực hiện hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài không thuộc phạm vi nhiệm vụ được doanh nghiệp dịch vụ giao hoặc không trong thời gian được doanh nghiệp dịch vụ giao sẽ bị phạt tiền từ 180 triệu đồng đến 200 triệu đồng. Không dừng lại ở việc xử phạt tiền, chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ vi phạm còn buộc trả lại cho người lao động số tiền đã thu trái pháp luật và khoản tiền lãi của số tiền này. Khoản tiền lãi được tính theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước công bố tại thời điểm xử phạt.

Quy định này đồng thời đặt ra trách nhiệm khắc phục hậu quả đối với khoản tiền đã thu trái pháp luật, qua đó bảo đảm người lao động được hoàn trả khoản tiền thuộc về mình cùng với khoản lãi được xác định theo quy định.

Từ các quy định nêu trên, người lao động cần chủ động tìm hiểu, thực hiện đúng các thủ tục liên quan trước khi đi làm việc ở nước ngoài; đồng thời thận trọng khi tiếp nhận thông tin, quảng cáo, tư vấn, tuyển chọn hoặc thực hiện giao dịch liên quan đến việc đi làm việc ở nước ngoài. Các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động này cũng cần bảo đảm đúng chức năng, phạm vi và thẩm quyền được giao, tránh phát sinh vi phạm và các hậu quả pháp lý liên quan.

Nghị định số 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, trong đó Điều 53 quy định cụ thể nhiều mức xử phạt đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và tổ chức, cá nhân liên quan. Việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp người lao động chủ động tuân thủ pháp luật mà còn góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài để tuyển chọn, thu tiền, lôi kéo, lừa gạt hoặc thực hiện các hành vi trái quy định./.

Phú Toàn