Tại Điều 5, Luật quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Theo đó, nghiêm cấm hành vi cố ý cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, trì hoãn cung cấp thông tin; không cung cấp thông tin theo quy định; hủy hoại thông tin; làm giả thông tin.

Luật cũng nghiêm cấm việc cung cấp, sử dụng thông tin để chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phá hoại chính sách đoàn kết, xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo, kỳ thị, chia rẽ dân tộc, kích động bạo lực, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội.

Bên cạnh đó, việc cung cấp, sử dụng thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, gây kỳ thị về giới, gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản, xâm phạm các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cơ quan, tổ chức, cá nhân cũng là hành vi bị nghiêm cấm.

Luật còn nghiêm cấm hành vi cản trở, đe dọa, trù dập người yêu cầu, người cung cấp thông tin; cản trở hoạt động cung cấp thông tin.

Đồng thời, hành vi phát tán, mua bán trái pháp luật hoặc cố ý làm lộ thông tin được cung cấp liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh theo quy định tại Điều 16 của Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 cũng bị nghiêm cấm.

Ngoài ra, việc lợi dụng quyền tiếp cận thông tin để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, gây cản trở đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức cũng không được pháp luật cho phép.

Tại Điều 6, Luật quy định rõ việc xử lý vi phạm. Người nào có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Người cung cấp thông tin có hành vi vi phạm pháp luật, nếu gây thiệt hại thì phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.

Người thực hiện quyền tiếp cận thông tin sử dụng thông tin được cung cấp gây ảnh hưởng xấu đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc của người khác thì cũng phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Việc quy định cụ thể các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý vi phạm không chỉ bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân được thực hiện đúng pháp luật mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc cung cấp, sử dụng thông tin một cách minh bạch, đúng mục đích, đúng quy định, xây dựng nền hành chính công khai, dân chủ và hiệu quả.

Phú Toàn