Theo quy định, các cơ quan, đơn vị phải công khai nhiều nhóm thông tin quan trọng liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước và đời sống xã hội. Trong đó có các chiến lược, chương trình, dự án, đề án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; chương trình, kế hoạch công tác hằng năm; báo cáo công tác định kỳ; cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và thông tin thống kê thuộc phạm vi quản lý.

Luật cũng quy định phải công khai văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính có giá trị áp dụng chung, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là một bên; thủ tục hành chính, quy trình giải quyết công việc của cơ quan, đơn vị; hồ sơ dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật theo quy định; kết quả lấy ý kiến Nhân dân; các đề án liên quan đến việc thành lập, giải thể, sáp nhập, chia tách, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính; các tài liệu phổ biến, hướng dẫn thực hiện pháp luật, chế độ, chính sách thuộc phạm vi quản lý.

Bên cạnh đó, Luật yêu cầu công khai thông tin về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của cơ quan, đơn vị; nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp giải quyết công việc của người dân; các quy chế nội bộ; kế hoạch chuyển đổi vị trí công tác; định mức, tiêu chuẩn, chế độ và kết quả thực hiện các quy định này.

Một nhóm thông tin quan trọng khác là các nội dung liên quan đến ngân sách, tài chính công và tài sản công. Theo đó, cơ quan nhà nước phải công khai dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước; báo cáo tài chính; việc quản lý, sử dụng ngân sách, các quỹ tài chính ngoài ngân sách; thông tin về thuế, phí, lệ phí; việc quản lý, sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức, viện trợ phi chính phủ, các khoản cứu trợ, trợ cấp xã hội, đóng góp của Nhân dân; hoạt động đầu tư, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; tài sản công; các dự án đầu tư công, mua sắm công và kết quả lựa chọn nhà thầu theo quy định.

Luật cũng quy định công khai các thông tin phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí như kết luận thanh tra, báo cáo kiểm toán, báo cáo phòng, chống tham nhũng, kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán, kết quả xử lý hành vi gây lãng phí; đồng thời công khai thông tin về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng như an toàn thực phẩm, môi trường, lao động, bảo hiểm xã hội, thuế, chứng khoán, sở hữu trí tuệ, hàng giả và các trường hợp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

Đối với những lĩnh vực tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, Luật quy định phải công khai thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; các dự án phát triển nhà ở; chất lượng nhà chung cư; thông tin về môi trường, an toàn thực phẩm, khám bệnh, chữa bệnh; giáo dục; thị trường lao động; tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức; kết quả nghiên cứu khoa học; dịch vụ công trực tuyến; chuyển đổi số; danh mục thông tin phải công khai; thông tin liên hệ của cơ quan đầu mối tiếp nhận yêu cầu cung cấp thông tin và các kênh công khai thông tin theo quy định.

Ngoài các thông tin bắt buộc phải công khai, Luật còn khuyến khích các cơ quan, đơn vị chủ động công khai những thông tin khác do mình tạo ra hoặc nắm giữ khi việc công khai đó góp phần bảo vệ lợi ích công cộng, sức khỏe cộng đồng và đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của xã hội.

Việc quy định đầy đủ, cụ thể các nhóm thông tin phải được công khai không chỉ tạo cơ sở pháp lý để bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. Đồng thời, đây là nền tảng quan trọng để người dân tham gia giám sát hoạt động của cơ quan, đơn vị, tăng cường sự đồng thuận xã hội, xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn./.

Phú Toàn