Tin giả, tin sai sự thật được hiểu: Theo Nghị định số 328/2026/NĐ-CP, tin giả, tin sai sự thật là thông tin không có thật hoặc có một phần sự thật nhưng xâm hại đến an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Các dạng thông tin này bao gồm thông tin giả, thông tin sai sự thật, sai lệch, giả mạo, bịa đặt, vu khống, xuyên tạc.

Nghị định cũng xác định nạn nhân của tin giả, tin sai sự thật là cá nhân bị tổn hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác do tin giả, tin sai sự thật gây ra.

Quy định này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh người dân thường xuyên tiếp nhận và chia sẻ thông tin qua Facebook, Zalo, TikTok và các nền tảng trực tuyến khác. Không phải mọi thông tin chưa được kiểm chứng đều đương nhiên được xác định là “tin giả”; việc xác định phải được cơ quan có thẩm quyền kiểm chứng, xác minh và kết luận theo quy định.

Phát hiện thông tin nghi là tin giả, người dân có thể phản ánh bằng nhiều hình thức: Nghị định quy định thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể được phát hiện từ phản ánh, tố giác của cá nhân, cơ quan, tổ chức; từ hoạt động rà soát của cơ quan chức năng; từ cảnh báo của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội hoặc từ yêu cầu kiểm chứng của người bị ảnh hưởng.

Đáng chú ý, người dân khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể báo tin, tố giác hoặc phản ánh bằng nhiều hình thức như:

- Liên hệ trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền;

- Phản ánh qua đường dây nóng;

- Gửi thông tin qua cổng thông tin điện tử của cơ quan, bộ, ban, ngành;

- Phản ánh qua ứng dụng VNeID;

- Gửi văn bản đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật có trách nhiệm thông báo với cơ quan chức năng có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết theo quy định.

Vì vậy, khi gặp một thông tin đáng ngờ, người dân không nên vội vàng đăng lại hoặc chia sẻ rộng rãi. Phải kiểm tra nguồn tin và phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền để được xác minh.

Tin giả sau khi được xác thực có thể bị gắn nhãn, cảnh báo và gỡ bỏ: Đối với những thông tin thuộc trường hợp phải gắn nhãn, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi cơ quan có thẩm quyền kết luận đó là tin giả, tin sai sự thật, cơ quan trực tiếp kiểm chứng phải thực hiện việc gắn nhãn theo quy định. Hình thức gắn nhãn có thể bằng ký hiệu, biểu tượng cảnh báo hoặc dòng chữ “TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT”.

Sau khi được xác thực, tùy tính chất, mức độ và loại thông tin, cơ quan chức năng có thể công bố, cảnh báo trên cổng thông tin điện tử, phương tiện truyền thông đại chúng hoặc thông qua các hình thức khác theo quy định.

Các cơ quan báo chí, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội và dịch vụ thông tin xuyên biên giới có trách nhiệm ngăn chặn, không cho phép đăng tải hoặc gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật sau khi có yêu cầu hoặc thông báo của cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Mỗi người dân có trách nhiệm phòng, chống tin giả: Nghị định quy định cá nhân, tổ chức phải tuân thủ pháp luật về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật; phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin với cơ quan có thẩm quyền và tố giác tin giả, tin sai sự thật khi phát hiện.

Đây là nội dung người sử dụng mạng xã hội cần đặc biệt lưu ý. Một thao tác “chia sẻ” tưởng như đơn giản có thể làm thông tin lan truyền đến hàng trăm, hàng nghìn người. Vì vậy, trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ một thông tin, mỗi người cần thận trọng kiểm tra nguồn, đối chiếu với thông tin chính thức và không tiếp tay phát tán những nội dung chưa được kiểm chứng.

Đặc biệt, khi bản thân hoặc tổ chức bị ảnh hưởng bởi thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật, người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền kiểm chứng, xác minh, làm rõ theo quy trình được Nghị định quy định.

Thận trọng trước khi “bấm chia sẻ”: Nghị định số 328/2026/NĐ-CP tạo cơ sở pháp lý cụ thể cho việc phát hiện, kiểm chứng, cảnh báo, ngăn chặn và xử lý tin giả, tin sai sự thật, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp cung cấp nền tảng và mỗi cá nhân, tổ chức.

Đối với người dân, nguyên tắc đơn giản nhưng cần thiết là: chưa rõ nguồn thì chưa vội tin; chưa được kiểm chứng thì chưa vội chia sẻ; phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật thì phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền. Mỗi người sử dụng Internet có trách nhiệm với nội dung mình đăng tải, bình luận và chia sẻ, qua đó góp phần xây dựng môi trường thông tin an toàn, lành mạnh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chính mình cũng như của cộng đồng./.

Tấn Tài