Trong lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở, trước đây các quy định về xử phạt còn phân tán. Nghị định 109/2026/NĐ-CP đã quy định rõ ràng hơn, với mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với các hành vi như: Cản trở việc thực hiện quyền được thông tin, tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân; cản trở hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân; cản trở hoạt động hòa giải ở cơ sở đối với tổ hòa giải, hòa giải viên; cản trở các bên giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn bằng hòa giải ở cơ sở.
Đáng chú ý, hành vi cung cấp thông tin, tài liệu có nội dung sai sự thật, trái pháp luật, trái đạo đức xã hội, truyền thống tốt đẹp của dân tộc mức phạt sẽ từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
Đặc biệt, đối với hành vi lợi dụng hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật để xuyên tạc chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, Nghị định mới quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng và buộc cải chính thông tin, hủy bỏ tài liệu. Đây là mức xử phạt cao thể hiện quan điểm xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng pháp luật để phục vụ mục đích sai trái.
Đối với đội ngũ tuyên truyền viên, báo cáo viên pháp luật, Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng danh nghĩa báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật để thực hiện các hoạt động không thuộc nhiệm vụ được giao nhằm trục lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, góp phần nâng cao trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của lực lượng này.
Trong lĩnh vực hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi báo cáo, cung cấp thông tin giả mạo, không trung thực liên quan đến hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp đối với hành vi sử dụng nguồn lực được hỗ trợ pháp lý không đúng mục đích đã cam kết.
Mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không cản trở hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, không cung cấp thông tin sai sự thật, không lợi dụng danh nghĩa tuyên truyền để trục lợi; đồng thời sử dụng đúng mục đích các nguồn lực hỗ trợ pháp lý – góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, kỷ cương, vì lợi ích chung của xã hội.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 18 tháng 5 năm 2026./.
Hứa Nguyên

