Đây được xem là bước cụ thể hóa quan trọng nhằm tháo gỡ rào cản, tạo động lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp có trọng tâm
Điểm đáng chú ý tại Nghị định là quy định cụ thể về chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp tại Điều 7, thể hiện rõ định hướng ưu đãi có trọng tâm, trọng điểm của Nhà nước đối với các chủ thể đóng vai trò dẫn dắt đổi mới sáng tạo và mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Miễn, giảm thuế cho khởi nghiệp sáng tạo
Theo đó, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khi có thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và các văn bản hướng dẫn sẽ được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo thời hạn quy định tại Nghị quyết số 198/2025/QH15.
Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Trường hợp trong 03 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu mà chưa phát sinh thu nhập chịu thuế, thời gian ưu đãi được tính từ năm thứ tư.
Các chủ thể này phải hạch toán riêng thu nhập được hưởng ưu đãi thuế. Nếu không hạch toán riêng được, phần thu nhập ưu đãi sẽ được xác định theo tỷ lệ phần trăm doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động được ưu đãi trên tổng doanh thu hoặc tổng chi phí trong kỳ tính thuế.
Miễn thuế với chuyển nhượng vốn
Nghị định cũng quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, kể cả trường hợp bán doanh nghiệp.
Tuy nhiên, ưu đãi này không áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phiếu, quyền mua cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo pháp luật chứng khoán. Trường hợp chuyển nhượng vốn gắn với bất động sản thì phải kê khai, nộp thuế theo hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế 3 năm
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, Nghị định quy định được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận.
Trường hợp giấy chứng nhận được cấp trước thời điểm Nghị quyết số 198/2025/QH15 có hiệu lực mà vẫn còn thời gian ưu đãi thì doanh nghiệp được tiếp tục hưởng cho thời gian còn lại.
Tuy nhiên, chính sách này không áp dụng đối với doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình hoặc chuyển đổi chủ sở hữu; doanh nghiệp mà người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người góp vốn cao nhất từng tham gia điều hành doanh nghiệp khác đang hoạt động hoặc đã giải thể chưa đủ 12 tháng. Ngoài ra, không áp dụng với các khoản thu nhập quy định tại khoản 3 Điều 18 của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
Được lựa chọn phương án ưu đãi có lợi nhất
Trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp thuộc diện được hưởng ưu đãi theo Nghị định này đồng thời đủ điều kiện hưởng ưu đãi khác thì được lựa chọn mức miễn, giảm thuế có lợi nhất và thực hiện ổn định trong suốt thời gian ưu đãi.
Đặc biệt, nếu trong kỳ tính thuế đầu tiên thời gian hoạt động sản xuất, kinh doanh được miễn, giảm thuế dưới 12 tháng, doanh nghiệp có thể lựa chọn hưởng ưu đãi ngay từ kỳ tính thuế đầu tiên hoặc đăng ký với cơ quan thuế để bắt đầu hưởng từ kỳ tính thuế tiếp theo.
Nghị định số 20/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/01/2026, tạo hành lang pháp lý quan trọng để triển khai đồng bộ, hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 198/2025/QH15, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.
Quang Phú
