Trả lời:
Theo Luật Hộ tịch năm 2024 quy định, thay đổi hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thay đổi những thông tin hộ tịch của cá nhân khi có lý do chính đáng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh đã đăng ký theo quy định của pháp luật.
Tại khoản 1 Điều 26 Luật Hộ tịch năm 2024 quy định: Thay đổi họ, chữ đệm và tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký có khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự.
Căn cứ Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch quy định như sau:
“Điều 7. Điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch
1. Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Luật Hộ tịch phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thi còn phải có sự đồng ý của người đó.
2. Cải chính hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch là việc chỉnh sửa thông tin cá nhân trong Sổ hộ tịch hoặc trong bản chính giấy tờ hộ tịch và chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ để xác định có sai sót do lỗi của công chức làm công tác hộ tịch hoặc của người yêu cầu đăng ký hộ tịch”.
Theo quy định trên, nếu người mẹ muốn thay đổi họ tên cho con (do người mẹ thực hiện, yêu cầu) thì bắt buộc phải thể hiện rõ sự đồng ý của người cha trong tờ khai xin thay đổi họ tên đó. Trường hợp đối với người con từ đủ 9 tuổi trở lên, việc thay đổi họ tên cho con do cha hoặc mẹ thực hiện cần phải có sự đồng ý của người con.
Theo quy định của pháp luật dân sự, hôn nhân và gia đình, việc ly hôn chỉ làm chấm dứt mối quan hệ hôn nhân giữa hai vợ chồng; quan hệ của cha, mẹ, con sẽ không thay đổi. Cha, mẹ luôn có nghĩa vụ và trách nhiệm đối với con cái cho đến khi trưởng thành. Vì vậy việc người mẹ hoặc người cha muốn tự thay đổi họ cho con sang họ của mình mà không được sự đồng ý của người còn lại sẽ không được cơ quan nhà nước chấp nhận thực hiện.
Như trường hợp ở trên, nếu chị muốn đổi họ cho con sang họ mẹ sau ly hôn thì cần thỏa thuận với người cha để có sự đồng ý của người của người cha. Nếu có sự đồng ý của người cha (và con chị từ đủ 9 tuổi trở lên thì cần phải có sự đồng ý của người con) thì chị mới được thực hiện thủ tục đổi họ cho con.
Trên đây là trả lời để tham khảo. Để hiểu rõ hơn, Bạn đọc có thể nghiên cứu, tìm hiểu thêm Luật Hộ tịch và các văn bản pháp luật có liên quan./.
Ngọc Phạm

