Trong quá trình tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền có thể triệu tập người làm chứng, người giám định theo quy định của Luật Tương trợ tư pháp về dân sự và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Trong giấy triệu tập phải ghi rõ điều kiện làm chứng, giám định và cam kết về việc bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe, điều kiện ăn ở, đi lại cho người làm chứng, người giám định.

Người làm chứng, người giám định được tạo điều kiện thuận lợi trong nhập cảnh, xuất cảnh theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Người làm chứng, người giám định được triệu tập đến Việt Nam không bị bắt, bị tạm giam, tạm giữ hoặc bị điều tra, truy tố, xét xử vì những hành vi sau đây trước khi đến Việt Nam: Cung cấp lời khai làm chứng, bản kết luận chuyên môn đối với vụ án mà người đó được triệu tập; Phạm tội ở Việt Nam; Có quan hệ với đối tượng đang bị điều tra, truy tố, xét xử về hình sự tại Việt Nam; Có liên quan đến vụ việc dân sự hoặc hành chính khác tại Việt Nam.

Quyền không bị bắt, bị tạm giam, tạm giữ hoặc bị điều tra, truy tố, xét xử của người làm chứng, người giám định quy định tại khoản 4 Điều 8 Luật Tương trợ tư pháp về dân sự chấm dứt nếu người đó không rời Việt Nam sau thời hạn mười lăm ngày, kể từ ngày nhận được thông báo bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam về việc không cần thiết sự có mặt của họ tại Việt Nam. Thời hạn này không tính vào thời gian mà người làm chứng, người giám định không thể rời Việt Nam vì lý do bất khả kháng.

Tóm lại, quy định về triệu tập và bảo vệ người làm chứng, người giám định nhằm bảo đảm việc thu thập chứng cứ đảm bảo trung thực, khách quan, góp phần làm rõ sự thật vụ việc. Quy định này bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng, giúp họ yên tâm thực hiện nghĩa vụ pháp lý. Đồng thời, quy định còn ngăn ngừa các hành vi đe dọa, cản trở hoạt động tố tụng, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Qua đó, nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc dân sự và hoạt động tương trợ tư pháp, nhất là các vụ việc có yếu tố nước ngoài.

Luật Tương trợ tư pháp về dân sự có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026./.

Phú Toàn