Theo khoản 7 Điều 1 Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi năm 2026, khoản 4 Điều 24 của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 được sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định rõ các trường hợp không còn đủ điều kiện tiếp tục tham gia hoạt động trợ giúp pháp lý.

Cụ thể, cộng tác viên trợ giúp pháp lý bị thu hồi thẻ khi không còn đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định. Theo đó, người được cấp thẻ phải là người đã nghỉ hưu hoặc thôi việc theo nguyện vọng hoặc thôi việc vì lý do khách quan, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, phẩm chất đạo đức tốt, đủ sức khỏe và có nguyện vọng thực hiện trợ giúp pháp lý. Nhóm này bao gồm những người từng là trợ giúp viên pháp lý, Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên, người làm công tác pháp luật giữ các hạng, ngạch theo quy định hoặc người đã từng là cộng tác viên trợ giúp pháp lý. Đối với viên chức, phải đáp ứng điều kiện về thời gian làm công tác pháp luật và có văn bản đồng ý của cơ quan nơi công tác.

Trường hợp thứ hai là không thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý trong thời gian 02 năm liên tục, trừ trường hợp có nguyên nhân khách quan.

Cộng tác viên trợ giúp pháp lý cũng bị thu hồi thẻ nếu thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 6 của Luật Trợ giúp pháp lý hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý nhưng chưa đến mức bị thu hồi thẻ mà tiếp tục vi phạm.

Một trường hợp khác là hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý bị chấm dứt hoặc cộng tác viên không ký kết hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý với Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị ký kết hợp đồng của Trung tâm mà không có lý do chính đáng.

Đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý là viên chức, nếu bị xử lý kỷ luật bằng hình thức buộc thôi việc thì cũng thuộc diện bị thu hồi thẻ.

Ngoài ra, người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc cũng bị thu hồi thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý.

Trường hợp cuối cùng là bị kết án mà bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Việc quy định rõ các trường hợp thu hồi thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý nhằm bảo đảm chất lượng đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý, nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp, giữ vững tính chuyên nghiệp, khách quan và uy tín của hoạt động trợ giúp pháp lý. Đây cũng là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp pháp lý, nhất là các nhóm yếu thế trong xã hội.

Luật Trợ giúp pháp lý sửa đổi năm 2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.

Phú Toàn