Thực tiễn công tác hộ tịch ở Cà Mau cho thấy, có những hồ sơ được giải quyết nhanh chóng, nhưng cũng có những trường hợp đòi hỏi người làm công tác hộ tịch phải dành nhiều thời gian để tìm hiểu, đối chiếu và xác minh.
Đó có thể là một người có nhiều loại giấy tờ nhưng thông tin về họ tên, ngày tháng năm sinh hoặc cha, mẹ không thống nhất; một trường hợp đăng ký khai sinh từ nhiều năm trước nhưng hồ sơ gốc không còn đầy đủ; một người lớn tuổi cần xác định lại thông tin nhân thân; hay một đứa trẻ sinh ra trong hoàn cảnh đặc biệt, thiếu thông tin về cha, mẹ và rất cần được đăng ký khai sinh để có cơ sở thực hiện những quyền cơ bản của mình.
Với những trường hợp như vậy, công tác hộ tịch không thể chỉ dừng lại ở việc xem hồ sơ “đủ” hay “thiếu”. Điều quan trọng là phải tìm hiểu bản chất của sự việc, xác định nguồn gốc thông tin và căn cứ pháp lý để giải quyết. Có khi chỉ một chữ khác nhau trong họ tên cũng phải được xem xét kỹ lưỡng; có khi để giải quyết một yêu cầu tưởng như đơn giản lại phải rà soát nhiều hồ sơ, nhiều nguồn thông tin và phối hợp với các cơ quan có liên quan.
Đó cũng là lý do Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau luôn xác định công tác hướng dẫn nghiệp vụ, hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng. Từ những hồ sơ cụ thể phát sinh trong thực tiễn, Sở Tư pháp cùng với cơ sở trao đổi, phân tích, xác định đúng bản chất vụ việc và tìm hướng giải quyết phù hợp với quy định của pháp luật.
Ông Trần Hoàng Lộc, Phó Giám đốc Sở Tư pháp hướng dẫn nghiệp vụ hộ tịch tại buổi làm việc với UBND xã Đông Hải
Trong công tác hộ tịch, đúng pháp luật là nguyên tắc không thể thay đổi. Nhưng áp dụng pháp luật cũng cần gắn với thực tiễn và hoàn cảnh cụ thể của từng trường hợp. Không thể vì một thiếu sót về giấy tờ mà để quyền lợi chính đáng của người dân bị bỏ ngỏ; cũng không thể vì muốn giải quyết nhanh mà bỏ qua những căn cứ cần thiết để bảo đảm tính chính xác của thông tin hộ tịch.
Vì vậy, người làm công tác hộ tịch không chỉ cần nắm rõ quy định pháp luật mà còn cần sự cẩn trọng, kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm. Có những hồ sơ cần thêm một lần xác minh, một cuộc trao đổi, một lần tìm lại thông tin trong những hồ sơ đã được lưu giữ từ nhiều năm trước. Và đôi khi, điều người dân cần không chỉ là một câu trả lời “được” hay “không được”, mà là được giải thích rõ vì sao và phải làm gì để quyền lợi của mình được bảo đảm.
Công tác hộ tịch vì thế không đơn thuần là một công việc hành chính, mà sau một Giấy khai sinh là quyền được xác lập nhân thân; sau một thông tin được cải chính là nhu cầu được ghi nhận đúng về chính mình; sau việc giải quyết một hồ sơ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước đối với quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Từ những hồ sơ cụ thể mỗi ngày, công tác hộ tịch ở Cà Mau đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ làm công tác tư pháp. Đó là yêu cầu vừa giữ vững kỷ cương, tính chính xác của pháp luật, vừa gần dân, hiểu dân và đồng hành cùng cơ sở trong giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Có thể nhận định, mỗi hồ sơ hộ tịch không chỉ là một bộ hồ sơ cần được giải quyết, mà là một phần cuộc đời của một con người. Làm tốt công tác hộ tịch cũng chính là góp phần bảo vệ quyền nhân thân, bảo đảm quyền lợi chính đáng và mang lại sự yên tâm cho người dân trong từng chặng đường của cuộc sống./.
Lý Lệ
