1. Khai báo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật
Theo quy định tại Điều 42 Nghị định 129/2025/NĐ-CP về khai báo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động
Cơ quan công an cấp xã có trách nhiệm: khai báo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động; tiếp nhận Nhận thông báo của Ủy ban nhân dân cấp xã trong trường hợp xảy ra tai nạn lao động chết người, tai nạn lao động làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên.
2. Điều tra tai nạn lao động đối với lao động không theo hợp đồng
Ủy ban nhân dân cấp xã là cơ quan đầu mối ghi nhận và điều tra các tai nạn lao động xảy ra đối với nhóm lao động làm việc không theo hợp đồng lao động (Điều 43 Nghị định 129/2025/NĐ-CP).
- Trường hợp tai nạn lao động làm bị thương nặng một người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra tai nạn lao động phải lập biên bản ghi nhận sự việc để thống kê tai nạn lao động.
- Trường hợp người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động thì việc khai báo, điều tra thực hiện theo quy định tại Điều 49 Nghị định 129/2025/NĐ-CP.
3. Thống kê và báo cáo tai nạn, sự cố nghiêm trọng
Theo quy định tại Điều 44 Nghị định 129/2025/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc thống kê, lập báo cáo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng đến cơ quan quản lý nhà nước về nội vụ cấp tỉnh theo quy định.
Việc báo cáo tai nạn lao động quy định thì do Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động xảy ra trên địa bàn với Sở Nội vụ theo quy định (Điều 47 Nghị định 129/2025/NĐ-CP).
Trong các trường hợp sự cố kỹ thuật nghiêm trọng làm chết người hoặc bị thương từ 2 người trở lên mà chưa rõ thương vong, UBND xã cũng phải báo ngay theo mẫu biểu quy định (Điều 48 Nghị định 129/2025/NĐ-CP).
4. Giải quyết khiếu nại, điều tra lại tai nạn
Khi có khiếu nại, tố cáo liên quan đến quá trình điều tra tai nạn, theo quy định tại Điều 50 Nghị định 129/2025/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra tai nạn và Đoàn điều tra tai nạn lao động cấp tỉnh đã điều tra vụ tai nạn lao động có trách nhiệm cung cấp đầy đủ tài liệu, đồ vật, phương tiện có liên quan đến vụ tai nạn lao động cho Đoàn điều tra lại tai nạn lao động cấp trung ương đối với tai nạn xảy ra cho người lao động trong trường hợp điều tra lại tai nạn lao động khi có khiếu nại, tố cáo theo quy định.
5. Vai trò quản lý bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện
Theo quy định tại Điều 51 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP. Cụ thể trách nhiệm quản lý về bảo hiểm tai nạn lao động đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện như sau:
- Tổ chức thông tin, tuyên truyền chính sách, pháp luật về bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện trên địa bàn.
- Kiểm tra việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện trên địa bàn.
- Thực hiện khai báo, thành lập Đoàn điều tra tai nạn cấp cơ sở để điều tra tai nạn lao động đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
- Kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền xây dựng, sửa đổi, bổ sung chế độ, chính sách, pháp luật và xử lý vi phạm pháp luật về bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
- Thực hiện trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.
6. Thẩm định hồ sơ vay vốn, xác nhận thiệt hại do thiên tai
Liên quan đến chính sách hỗ trợ tạo việc làm và bảo hiểm thất nghiệp, các quy định tại Điều 51 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc:
- Thẩm định, xác nhận thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra cho cơ sở sản xuất nhằm hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động.
- Phối hợp với UBND cấp tỉnh trong việc thẩm định hồ sơ vay vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm.
Việc phân định thẩm quyền giữa chính quyền cấp xã và các cơ quan cấp tỉnh trong lĩnh vực việc làm, an toàn vệ sinh lao động đang ngày càng được thể chế hóa đầy đủ. Trong đó, Ủy ban nhân dân cấp xã giữ vai trò trung tâm tại cơ sở, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ từ tiếp nhận khai báo, điều tra tai nạn, quản lý bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện cho đến giải quyết khiếu nại và xác nhận hỗ trợ đối với người lao động.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền sẽ góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Đây là bước đi quan trọng trong việc xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững và hài hòa trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Quang Phú
