Khoản 1 Điều 28 quy định đối tượng được xét cấp thẻ nhà báo bao gồm: Lãnh đạo cơ quan báo chí, cơ quan thông tấn quốc gia; Trưởng phòng (ban), phó trưởng phòng (ban) nghiệp vụ báo chí của cơ quan báo chí, cơ quan thông tấn quốc gia; Phóng viên, biên tập viên của cơ quan báo chí, cơ quan thông tấn quốc gia; Quay phim, đạo diễn chương trình phát thanh, truyền hình (trừ phim truyện) của các đơn vị được cấp giấy phép hoạt động báo chí trong lĩnh vực phát thanh, truyền hình và sản xuất phim tài liệu của Nhà nước; Người đã được cấp thẻ nhà báo nhưng được chuyển sang làm công tác giảng dạy chuyên ngành báo chí tại các cơ sở giáo dục đại học, làm cán bộ chuyên trách tại hội nhà báo các cấp, trực tiếp làm công tác quản lý nhà nước về báo chí.

Về điều kiện và tiêu chuẩn xét cấp thẻ nhà báo, Khoản 1 Điều 28 quy định:

- Là công dân Việt Nam, có địa chỉ thường trú tại Việt Nam; Có bằng tốt nghiệp đại học trở lên; trường hợp là quay phim của cơ quan báo chí có loại hình truyền hình, người dân tộc thiểu số đang thực hiện các ấn phẩm báo chí in, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, chuyên trang của báo chí điện tử, kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng bằng tiếng dân tộc thiểu số phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên;

- Trường hợp cấp thẻ lần đầu, phải có thời gian công tác liên tục tại cơ quan báo chí đề nghị cấp thẻ từ 02 năm trở lên tính đến thời điểm xét cấp thẻ và đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Đối với lãnh đạo các cơ quan báo chí đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có văn bản đồng ý bổ nhiệm thì không áp dụng điều kiện này; Được cơ quan báo chí hoặc cơ quan công tác đề nghị cấp thẻ nhà báo.

Để bảo đảm tính chuyên nghiệp, liêm chính và tuân thủ pháp luật trong hoạt động báo chí, Luật Báo chí năm 2025 quy định rõ những trường hợp không được xét cấp thẻ nhà báo. Khoản 3 Điều 28 quy định các trường hợp sau đây không được xét cấp thẻ nhà báo bao gồm:

- Không thuộc các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 28 này; Đã vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo mà chưa hết thời hạn 12 tháng kể từ ngày có kết luận của Hội Nhà báo Việt Nam tính đến thời điểm xét cấp thẻ; Đã bị xử lý kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên mà chưa hết thời hạn 12 tháng kể từ ngày có quyết định kỷ luật tính đến thời điểm xét cấp thẻ; Là đối tượng liên quan trong các vụ án chưa có kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Đã bị kết tội bằng bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án mà chưa được xóa án tích; Bị thu hồi thẻ nhà báo do vi phạm quy định của pháp luật mà chưa quá 12 tháng kể từ ngày ra quyết định thu hồi thẻ nhà báo tính đến thời điểm xét cấp thẻ.

- Nhằm bảo đảm việc quản lý thống nhất, cập nhật và kiểm soát chặt chẽ tư cách hành nghề của người làm báo, Luật Báo chí quy định cụ thể về thời hạn sử dụng của thẻ nhà báo và thẩm quyền cấp đổi thẻ khi hết thời hạn. Théo đó, khoản 4 Điều 28 quy định thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 05 năm kể từ ngày cấp thẻ và được ghi trên thẻ. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét cấp đổi thẻ nhà báo khi hết thời hạn sử dụng thẻ nhà báo. Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp và tính chuyên nghiệp trong hoạt động báo chí.

Để bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính liêm chính trong hoạt động báo chí, Khoản 5, Điều 28 Luật Báo chí năm 2025 quy định rõ các trường hợp người được cấp thẻ nhà báo bị thu hồi thẻ nhà báo trong các trường hợp sau đây:

- Vi phạm quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo, về hoạt động nghiệp vụ báo chí, thông tin trên báo chí hoặc sử dụng thẻ nhà báo không đúng mục đích gây hậu quả nghiêm trọng;

- Bị cơ quan tiến hành tố tụng quyết định khởi tố bị can. Trường hợp cơ quan có thẩm quyền đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án đối với nhà báo đó hoặc kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật tuyên nhà báo đó không có tội hoặc được miễn trách nhiệm hình sự thì cơ quan quản lý nhà nước về báo chí có trách nhiệm trả lại thẻ nhà báo;

- Bị cấp có thẩm quyền quyết định xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên hoặc bị khiển trách 02 lần trong 02 năm theo quy định của pháp luật; Các trường hợp phải nộp lại thẻ nhà báo mà không nộp lại trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có yêu cầu của cơ quan báo chí.

Nhằm bảo đảm tính thống nhất, cụ thể và phù hợp với thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, Khoản 6, Điều 28 Luật Báo chí năm 2025 quy định Chính phủ quy định chi tiết về các trường hợp cấp lại, đổi và nộp lại thẻ nhà báo. Quy định này là cơ sở để hướng dẫn thực hiện thống nhất, bảo đảm chặt chẽ, minh bạch trong quản lý thẻ nhà báo.

Hồ sơ, thủ tục cấp, đổi, cấp lại và thu hồi thẻ nhà báo, thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu của lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định.

Luật Báo chí năm 2025 quy định chi tiết cấp, đổi, thu hồi thẻ nhà báo là nhằm quản lý thống nhất tư cách hành nghề báo chí, bảo đảm chỉ những người đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật mới được hoạt động báo chí. Quy định này góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ người làm báo. Đồng thời, đây là cơ sở pháp lý để kịp thời chấn chỉnh, xử lý các trường hợp vi phạm, phòng ngừa việc lợi dụng danh nghĩa nhà báo để thực hiện hành vi trái pháp luật. Qua đó, bảo đảm hoạt động báo chí diễn ra đúng pháp luật, phục vụ lợi ích của Nhà nước, xã hội và quyền tiếp cận thông tin của Nhân dân./.

Phú Toàn