Theo đó, tại Điều 3 Nghị định số 187/2026/NĐ-CP có quy định người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả năng điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình;
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã chết, mất tích, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trốn khỏi nơi cư trú, bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định;
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước đồng thời là người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước không có khả năng điều hành doanh nghiệp theo đánh giá của cơ quan đại diện chủ sở hữu theo chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định của pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ, người đại diện phần vốn nhà nước;
Các trường hợp khác do Thẩm phán xem xét, quyết định trên cơ sở tình hình thực tế của doanh nghiệp và yêu cầu của quá trình phục hồi doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Điều 4 Nghị định quy định cụ thể về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước trong quá trình thực hiện thủ tục phục hồi.
Theo đó, khi phát hiện người đại diện theo pháp luật không còn khả năng điều hành doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm các quy định của Luật Phục hồi, phá sản, các chủ thể có thẩm quyền như Ban đại diện chủ nợ, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể đề nghị Thẩm phán xem xét lựa chọn người khác làm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cơ quan đại diện chủ sở hữu đề xuất người đại diện theo pháp luật đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ, việc đề xuất thay thế người đại diện theo pháp luật được thực hiện trên cơ sở đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các quy định pháp luật có liên quan.
Việc quy định rõ các trường hợp người đại diện theo pháp luật không có khả năng điều hành doanh nghiệp và cơ chế thay thế trong doanh nghiệp có vốn nhà nước góp phần bảo đảm hoạt động quản trị, điều hành doanh nghiệp được duy trì ổn định trong quá trình phục hồi, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, chủ nợ, người lao động và các chủ thể liên quan.
Nghị định số 187/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27/7/2026.
Quang Phú

