Phát triển xã hội số vì lợi ích của mọi người dân: Theo Điều 40 Luật Chuyển đổi số, phát triển xã hội số nhằm tạo lập môi trường làm việc, học tập và tương tác trên môi trường số, bảo đảm tổ chức, cá nhân được tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng lợi ích từ chuyển đổi số một cách thuận tiện, an toàn và hiệu quả. Việc phát triển xã hội số phải bảo đảm mọi người dân, đặc biệt là các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, người dân sinh sống tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đều có cơ hội tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số. Đồng thời, Luật nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an ninh mạng, thúc đẩy văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên môi trường số và tuân thủ các nguyên tắc chung của chuyển đổi số.

Nhà nước ưu tiên phát triển xã hội số thông qua các nhiệm vụ trọng tâm như: nâng cao năng lực số cho người dân, thu hẹp khoảng cách số, xây dựng môi trường số an toàn, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phát triển văn hóa số.

Bảo đảm đầy đủ quyền con người, quyền công dân trên môi trường số

Bên cạnh đó Điều 41 Luật cũng quy định rõ về quyền con người, quyền công dân trên môi trường số:

Quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và không bị phủ nhận chỉ vì được thực hiện trên môi trường số.  Đăng ký, sử dụng và quản lý tài khoản danh tính điện tử, tài khoản giao dịch điện tử, chữ ký số theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử, giao dịch điện tử. Được bảo vệ dữ liệu cá nhân theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Được phổ cập năng lực số cơ bản. Được lựa chọn sử dụng hoặc ngừng sử dụng sản phẩm, dịch vụ số trên cơ sở được cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, chính xác, minh bạch, kịp thời về điều khoản, điều kiện sử dụng; không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số. Được bảo đảm điều kiện tiếp cận công bằng, an toàn, đặc biệt là đối tượng dễ bị tổn thương trên môi trường số. Được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền hợp pháp trên môi trường số.

Điều 43 Luật quy định rõ việc xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh cho trẻ em, trong đó nhấn mạnh vai trò của gia đình và nhà trường trong giáo dục, hướng dẫn năng lực số, hành vi ứng xử; giám sát thời gian, nội dung truy cập và lựa chọn hoạt động trực tuyến phù hợp cho trẻ em; đồng thời yêu cầu các sản phẩm nội dung số không có lợi cho trẻ em phải có cảnh báo rõ ràng.

Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong chuyển đổi số, Điều 44 Luật quy định Nhà nước ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật thông qua các chính sách miễn, giảm phí, tư vấn, hướng dẫn giao dịch điện tử và phổ cập năng lực số phù hợp; khuyến khích doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ dễ tiếp cận và giao trách nhiệm cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức triển khai các hoạt động hỗ trợ trên địa bàn.

Với những quy định cụ thể, toàn diện, Luật Chuyển đổi số đã đặt nền tảng pháp lý quan trọng cho việc xây dựng xã hội số lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời thúc đẩy môi trường số an toàn, lành mạnh. Đây chính là động lực để Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên số, đáp ứng yêu cầu của thời đại và hội nhập quốc tế./.

Hứa Nguyên