Câu chuyện "Tảo hôn là trái pháp luật" là một câu chuyện cảm động, được xây dựng trên tình huống mô phỏng đời thường. Qua đó, kịch bản lồng ghép các quy định pháp luật hiện hành, kết hợp với sự vào cuộc của nhà trường và chính quyền địa phương nhằm ngăn chặn hành vi tảo hôn, bảo vệ quyền được học tập và phát triển toàn diện của trẻ em.
Thông điệp của câu chuyện không chỉ là sự cảnh tỉnh, mà còn là lời kêu gọi: “Hãy bảo vệ trẻ em khỏi tảo hôn, để các em được sống, học tập và lớn lên đúng với tuổi thơ của mình.”
Cảnh 1: Trường học – Giờ ra chơi
Hoa ngồi lặng lẽ viết bài, ánh mắt buồn bã nhìn xa xăm. Cô giáo Lên bước vào, tay cầm chồng bài kiểm tra.
Cô Lên: Hoa này, sao dạo này cô thấy em hay nghỉ học, có chuyện gì không?
Hoa: Dạ… em… dạo này em bận ạ…
Cô Lên: Bận gì mà bài không làm, kiểm tra cũng vắng mặt? Em là học sinh chăm chỉ nhất lớp mà. Cô lo lắm.
Hoa: Dạ… mẹ em bảo… em sắp nghỉ học rồi cô ạ…
Cô Lên: Gì cơ? Em mới lớp 9, sao lại nghỉ học?
Hoa : Mẹ nói… cuối năm em sẽ lấy chồng… nhà em nghèo, mẹ không cho học nữa…
Cô Lên: Em mới 15 tuổi, chưa đủ tuổi kết hôn đâu em! Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, nữ phải đủ 18 tuổi mới được kết hôn. Việc kết hôn sớm như vậy là vi phạm pháp luật, gọi là tảo hôn.
Hoa : Nhưng mẹ nói bên đó có điều kiện, cưới rồi sẽ đỡ khổ hơn đi học…
Cô Lên: Em đừng lo. Luật Trẻ em năm 2016 quy định rõ: trẻ em có quyền được học, được bảo vệ, được phát triển toàn diện. Cô sẽ báo nhà trường và chính quyền xã để cùng giúp đỡ em.
Cảnh 2: Trong nhà Hoa
( căn nhà nhỏ, bàn nước đơn sơ. Bà Màu (mẹ hoa) và bà Mai (mẹ Tính) ngồi uống trà.)
Bà Mai (mẹ của Tính): Con trai tôi thương con Hoa nhà chị. Tính nó có nghề sửa và bán điện thoại ngoài chợ xã, ổn định. Tụi nhỏ ưng nhau rồi, tổ chức cưới sớm cho nó yên bề gia thất, chị thấy sao?
Bà Màu (mẹ Hoa): Ờ thì… nhà nghèo, cho nó có chỗ dựa cũng tốt. Tôi lo không nổi chuyện học nữa rồi…
Mai (mẹ của Tính): Chị cứ yên tâm. Tôi lo đám cưới đàng hoàng, chỉ cần chị đồng ý là làm liền. Có đăng ký
Hoa: Mẹ ơi… con không muốn lấy chồng đâu mẹ… con còn muốn đi học…
Bà Màu: Im ngay! Lấy chồng là để đỡ khổ, học hành có ra tiền không?
Hoa: Nhưng con mới lớp 9… cô giáo nói lấy chồng bây giờ là vi phạm pháp luật, là tảo hôn…
Mai (mẹ của Tính): Thì bên tui cũng cưới hỏi đàn hoàn mà chị cũng chịu gã! sao mà vi phạm pháp luật, là tảo hôn được chứ.
Bà Màu: Nhà mình khó khăn không có khả năng cho con theo học nữa, nhà Chị Mai đây có điều kiện còn về nhà chị làm dâu cũng đỡ phần nào vất vã! Mẹ khổ rồi, mẹ không muốn con như mẹ!
(Ngoài sân có tiếng gọi vọng vào…)
Cô Lên: Chị Màu ơi, tụi em là cô giáo với cán bộ xã, xin phép được vào trao đổi một chút ạ.
Bà Màu: Ờ… cô giáo với mấy anh chị cán bộ hả? Mời vào, mời vào… Có chuyện gì mà đông đủ vậy?
Cô Lên (nhẹ nhàng, ân cần): Dạ chào chị Màu, chào cô. Hôm qua em Hoa có tâm sự với tôi về chuyện gia đình định cho em nghỉ học để lấy chồng. Em còn nhỏ quá, tôi rất lo nên cùng các anh chị đại diện địa phương đến để cùng trao đổi với gia đình mình, mong được lắng nghe và chia sẻ.
Bà Màu (giọng dè dặt): Tôi… tôi chỉ nghĩ đơn giản, nhà nghèo nên không có điều kiện cho học nữa thì cho nó lấy chồng để yên bề gia thất rồi cùng lo làm ăn… Chứ không phải ép buộc gì…
Mai (mẹ của Tính) (nhanh nhảu xen vào): Dạ đúng rồi! Thằng Tính nhà tôi nó thương bé Hoa thật tình, tính nhà tôi có nghề nghiệp ổn định, hiền lành, chăm chỉ, thương con Hoa hết mực. Tôi thấy để lâu… lại sợ tụi nhỏ lỡ dở duyên phận.
Chị Hương (đại diện Hội Phụ nữ, ôn tồn): Chị Màu, chị Mai ơi, tụi em biết là hai chị đều vì thương con, mong con có nơi nương tựa. Nhưng thương phải đúng cách. Hoa mới 15 tuổi – tuổi ăn tuổi học – nếu gả sớm, em sẽ phải bỏ học, bỏ cả tương lai.
Anh Dũng (Trưởng ấp): Theo Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nữ phải đủ 18 tuổi mới được kết hôn hợp pháp. Gả con khi chưa đủ tuổi là hành vi tảo hôn, vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính từ 1 đến 3 triệu đồng theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP.
Mai (mẹ của Tính): Ủa… thiệt vậy hả? Tôi cứ tưởng lên xã đăng ký là xong… miễn hai đứa thương nhau…
Anh Dũng: Dạ không đâu cô. Không những vi phạm, mà nếu có yếu tố ép buộc, dụ dỗ trẻ vị thành niên kết hôn, còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Bà Màu: Tôi thật sự không biết… nhà chị Mai hứa lo đám cưới, còn cho ít tiền sửa nhà… tôi chỉ mong con mình đỡ khổ hơn đời mình…
Linh (Bí thư Đoàn xã): Tụi em hiểu mà. Nhưng Hoa là đoàn viên dự bị, lại học rất giỏi. Em có thể thi vào trường chuyên. Đoàn xã tụi em có chương trình "Tiếp sức đến trường", sẽ trao học bổng, tặng dụng cụ học tập, hỗ trợ em học tiếp. Nếu khó khăn, tụi em sẽ vận động mạnh thường quân giúp chị Màu cải thiện nhà cửa.
Mai (mẹ của Tính): Tôi cứ nghĩ gả con sớm là yên… ai ngờ giờ nghe pháp luật mới thấy… mình vô tình làm sai. Tôi không muốn bị chính quyền xử phạt… mà cũng không muốn con Hoa phải bỏ dở tương lai…
Hoa: Mẹ ơi, con xin mẹ cho con học tiếp… Con muốn sau này thành cô giáo… như cô Lên. Con muốn tự lo được cho mình chứ không sống dựa vào ai…
(Không gian lặng đi một nhịp. Bà Màu cúi đầu, mắt đỏ hoe. Mẹ Tính cũng trầm ngâm.)
Bà Màu: Mẹ xin lỗi con… mẹ chỉ sợ con khổ… Nhưng giờ mẹ hiểu rồi. Cô giáo, các anh chị giúp mẹ với… để con mẹ được đi học…
Mai (mẹ của Tính): Ờ… thôi chị Màu à, tụi mình người lớn, sai thì sửa. Tôi cũng không muốn mang tiếng vi phạm pháp luật. Thôi để tụi nhỏ lớn thêm… học hành nên người rồi hẵng tính. Tôi xin lỗi nha, Hoa!
Cô Lên: Cảm ơn chị Màu, cảm ơn chị Mai đã hiểu. Em Hoa sẽ được tiếp tục đến trường. Chúng tôi sẽ đồng hành với gia đình mình.
Sau đây tìm hiểu mốt số quy định về tảo hôn:
Theo khoản 8 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 giải thích tảo hôn như sau: Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn với nam là chưa từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ chưa từ đủ 18 tuổi trở lên.
Tảo hôn là hành vi bị nghiêm cấm Luật Hôn nhân và gia đình 2014
Theo Điều 58 Nghị định 82/2020/NĐ-CP quy định về hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn như sau:
1. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
2. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án.
Hành vi tổ chức tảo hôn, ép buộc kết hôn có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?
Theo Điều 183 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội tổ chức tảo hôn như sau: Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
Theo Điều 181 Bộ Luật hình sự 2015 quy định về tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện như sau: Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
