Khi đang chuẩn bị trồng thì bà Loan phát hiện. Bà Loan kiên quyết không “bán đất”, việc ông Thành mạo chữ ký của bà là vi phạm pháp luật. Bà Loan yêu cầu ông Thành trả lại tiền cho ông Hà, bà Hòa; yêu cầu ông Hà, bà Hòa phải thu dọn cây giống để trả lại đất cho bà. Nhưng ông Thành và ông Hà, bà Hòa không đồng ý. Ông Sang là Luật sư ở gần nhà ông Thành biết được câu chuyện nên đã phân tích và hướng dẫn cách giải quyết.
(Bà Loan vừa đi chợ về, chạy ngang mảnh đất của mình, thấy có một nhóm người đang đứng, bà liền vòng xe lại, nhìn vô thấy ông Hoà và mọi người đang dọn cỏ, trồng cây ăn trái trên đất của bà, bà bước xuống xe, gọi điện thoại cho chồng).
Bà Loan (vợ ông Thành): Ông Thành hả? Ông đang ở đâu? Ông ra miếng đất của mình liền đi, không biết có ai đang tập kết vật liệu trên đất mình nè.
(Một lúc sau thì ông Thành đến).
Ông Hoà thấy ông Thành đến liền nói: Anh Thành đến rồi, thì anh giải quyết dùm bà này coi, làm cái gì bả cứ nói đất này là đất bả, không cho ai làm gì, vậy là sao?
Ông Thành: Xin lỗi anh Hoà nghen, để tôi giải thích với vợ tui (bà Loan).
Ông Thành quay sang bà Loan, nói: Đất này tôi bán cho người ta rồi bà ơi.
Bà Loan: Cái gì? Ông bán rồi? Ông bán hồi nào mà tui không biết, mà sao ông bán được? Đất chung của vợ chồng đứng tên mà ông nói bán là bán. Hôm trước ông bàn, nhưng tôi đã không đồng ý rồi. Vậy sao nay ông bán được vậy hả?
Ông Thành: (nói với bà Loan) Nhỏ nhỏ cái miệng thôi, làm cái gì mà la ong óng vậy.
Tôi thấy đất để không cũng vậy, bán được 350 triệu, bà thấy được giá hôn? Tôi nhận trước 150 triệu đem vô gửi ngân hàng hết rồi, rồi mỗi tháng lãnh tiền lãi không sướng hơn sao? Còn lại 200 triệu khi nào làm giấy tờ xong vợ chồng anh Hòa sẽ trả đủ cho mình.
Bà Loan: Tôi không bán gì hết, đất này là của ba má cho vợ chồng mình. Tôi muốn để đó vài năm nữa lên líp trồng cây ăn trái, nuôi cá...
Ông Hòa (nói với ông Thành và bà Loan): Tôi mua bán có viết giấy rồi, có chữ ký của hai người rồi, không thay đổi được đâu. Mà đâu phải thích thì sang bán, không thích thì lấy lại đâu. Với lại, tôi đã mua cây giống hết rồi đó, không được bẻ kèo à.
Bà Loan: Tôi ký giấy tờ sang bán, chuyển nhượng đất hồi nào? Tôi không có sang bán, không ai được vô đây trồng cây.
Hai bên đang cãi nhau, ông Sang là cán bộ Chi hội Luật gia ở xã đi ngang nghe thấy, dừng lại hỏi chuyện.
Ông Sang: Ủa, chuyện gì mà lớn tiếng với nhau vậy anh Thành, chị Loan?
Bà Loan: Sẵn có cậu Sang đây là người hiểu biết pháp luật, nhờ cậu Sang phân tích xem ai đúng, ai sai.
Bà Loan nói với ông Sang: Miếng đất này do cha mẹ tặng cho và vợ chồng tôi cùng đứng tên. Hôm trước ông Thành có bàn với tôi chuyển nhượng phần đất mà tôi không đồng ý. Nhưng nay không biết vì sao ổng đem bán cho người ta rồi trong khi tôi không có ký tên sang bán gì hết.
Ông Thành (lúng túng): Ờ…ờ… Tôi ký dùm cho bà luôn rồi, “của chồng công vợ” hai như một thôi, tôi đồng ý thì bà cũng nghe, nên tôi ký luôn cho bà rồi.
Ông Sang: (giải thích) Anh Thành à, anh làm vậy là sai rồi. Theo quy định của pháp luật thì tài sản chung của vợ chồng khi muốn sang bán/chuyển nhượng quyền sử dụng đất hay tặng cho thì phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Luật Hôn nhân và gia đình có quy định: “Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận. Việc định đoạt tài sản chung là bất động sản phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng”. Cho nên trong trường hợp này khi anh chuyển nhượng phần đất thì phải có sự đồng ý của chị Loan mới được. Nếu chị Loan không đồng ý bán thì anh không thể chuyển nhượng được đâu.
Ông Sang nói tiếp: Chưa hết đâu, việc sang bán giữa anh Thành và ông Hà, bà Hòa chỉ làm giấy tay là không đúng theo quy định của pháp luật. Cho nên, việc sang bán này không có hiệu lực.
Ông Hòa: Trời đất, vậy còn tiền công mướn dọn cỏ và một đóng cây giống tui đã mua về đây thì ai chịu trách nhiệm?
Ông Sang: Nếu vợ chồng anh Hoà làm đơn yêu cầu thì tòa án buộc anh Thành bồi thường toàn bộ chi phí mà vợ chồng ông Hòa bỏ ra.
Chưa hết đâu, do việc sang bán chỉ làm giấy tay, nên khi có yêu cầu thì tòa án sẽ tuyên hủy bỏ việc sang bán này. Khi đó, vợ chồng ông Hòa trả đất cho anh Thành, còn anh Thành trả lại tiền cho vợ chồng ông Hòa theo quy định của Bộ Luật dân sự năm 2015.
Ông Sang: Tôi thấy nếu đưa ra tòa xử lý thì mất thời gian đủ thứ. Cho nên cách tốt nhất là hai bên thỏa thuận giải quyết với nhau đi.
Bà Loan: Ý cậu Sang là sao? Tôi không có bán đâu đó.
Ông Sang: Đương nhiên không ai ép chị được, nhưng anh Thành phải trả toàn bộ tiền lại cho vợ chồng anh Hòa. Còn việc bồi thường gì thì hai người tự thỏa thuận, vậy sẽ đơn giản hơn. Bởi theo quy định Bộ luật Dân sự năm 2015 thì bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Ông Thành hỏi vợ: Bà... Bà nghĩ sao... Bán thì bán đi, tiền đâu mà trả, rồi còn bồi thường nữa đó.
Bà Loan quay sang nói với ông Thành: Số tiền 150 triệu gửi ngân hàng ông rút ra trả người ta chứ nói gì nữa. Còn tiền bồi thường mình thương lượng với vợ chồng anh Hòa đi.
Bà Loan nói tiếp: Tôi quyết định rồi, ông còn thêm cái lỗi ông ký dùm tui nữa, là giả chữ ký nữa đó,... Nếu vợ chồng anh Hòa cũng vui lòng đồng ý hòa giải sẽ bớt rắc rối hơn.
Bà Loan quay sang nói với ông Hòa: Mong anh chị thông cảm cho vợ chồng tôi. Ổng không biết quy định của pháp luật nên lén tui làm liều. Anh chị cho chúng tôi trả tiền công mướn dọn cỏ và vợ chồng tôi mua luôn lại cây giống mà vợ chồng anh chị Hòa đã mua. Sẵn đây tui trồng luôn.
Ông Hoà: Thì…. Cũng do chúng tôi không xem xét kỹ, muốn nhanh gọn lẹ không à... Coi như bài học nhớ đời đi... Anh chị trả lại tiền mua đất cho tui, rồi tiền công tôi mướn dọn cỏ và tiền cây giống lại cho vợ chồng tôi.
Bà Loan: Cảm ơn anh, chị! Cảm ơn cậu Sang! Nhờ có cậu giải thích rõ ràng mà mọi chuyện êm đẹp, mọi người không mâu thuẫn, cảm ơn cậu nhiều lắm nghen.
Ông Sang: Không có gì đâu chị, qua đây mong là mọi người hiểu đúng và làm đúng để khỏi rắc rối thôi. Do việc sang bán chỉ làm giấy tay, nên bây chỉ cần hủy đó giấy đó là xong.
Thông qua câu chuyện này muốn khuyến cáo đến mọi người về quy định của pháp luật đối với tài sản chung của vợ chồng. Theo đó, nếu đã là tài chung được pháp luật thừa nhận, thì khi thực hiện bất kỳ một giao dịch nào liên quan đến tài sản chung cũng phải tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan, nhằm tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc có thể xảy ra.
Quy định pháp luật có liên quan để giải quyết tình huống trên:
Điều 35 - Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung được quy định cụ thể như sau:
1. Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.
a) Bất động sản;
b) Động sản mà theo quy định của pháp luật phải đăng ký quyền sở hữu;
c) Tài sản đang là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu của gia đình.
Bên cạnh đó, khi xảy phát sinh tranh chấp, giao dịch dân sự bị tuyên vô hiệu thì hậu quả pháp lý sẽ được giải quyết theo quy định của Bộ Luật dân sự năm 2015. Cụ thể, Điều 131 - Bộ Luật dân sự năm 2015 quy định như sau:
1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.
2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.
Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.
3. Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.
4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
5. Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu liên quan đến quyền nhân thân do Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định.
