Trong khu chợ nhỏ ở xã A, cửa hàng tạp hóa "Tươi Sáng" của vợ chồng chị Đào vẫn luôn đông khách nhờ sự nhiệt tình, vui vẻ của chị. Dù vậy, những tháng gần đây, thu nhập ngày càng giảm sút do giá cả leo thang. Một buổi chiều, chị Đào ngồi tính toán lại sổ sách, mặt đầy lo lắng.

Chị Đào: Tháng này lỗ nặng quá anh ạ. Giá nhập hàng tăng mà bán ra không dám tăng giá sợ mất khách.

Anh Hưng (chồng chị Đào): “Anh biết mà… Kinh tế khó khăn, ai cũng thắt lưng buộc bụng. Nhưng mình bán có tâm, bà con tin tưởng, mình lời ít nhưng nhờ số lượng bán được nhiều.”

Chị Đào: Nhưng cứ thế này thì không chịu nổi. Phải nghĩ cách khác thôi.

Tối đó, khi lướt mạng xã hội, chị Đào nhận được tin nhắn từ một người tự xưng là Nam, quen biết qua nhóm buôn bán online.

Nam (bán hàng online): Em chào chị Đào, em là Nam em biết chị qua nhóm buôn bán online, Chị có muốn nhập hàng giá rẻ không? Mì gói, sữa, bánh kẹo đều giảm 40% so với giá sỉ. Hàng chuẩn, hàng tồn kho nhưng chất lượng và còn thời hạn sử dụng chị yên tâm.

Chị Đào (do dự): Hàng tồn kho thì có an toàn không anh?

Nam: Chị yên tâm, nhiều người mua rồi, không sao đâu. Cứ bán giá như hàng bình thường, lãi lớn!

Chị Đào:  Sau một hồi suy nghĩ, Thôi vậy tôi mua một lô hàng nhỏ để "thử nghiệm".

Hàng về, chị Đào bán được vài ngày thì có khách phản ánh:

Chị Hồng (Khách hàng): Chị Đào ơi sửa hôm trước tôi mua nhà chị sao Sữa này hương vị lạ quá, có phải hàng giả không chị?

Chị Đào: Không đâu chị, em nhập từ đại lý uy tín mà, làm gì có chuyện hàng giả.

Chị Hồng (Khách hàng): Chị còn biện hộ, không phải hàng giả sao thằng Tí nhà tôi nó uống nó đau bụng kìa, chị mà giải thích thì lên xã mà giải thích, tôi đã phản ánh lên xã rồi.

Chiều hôm đó, Đội Quản lý thị trường số 1 phối hợp cùng Trưởng ấp tiến hành kiểm tra đột xuất cửa hàng của chị Đào theo phản ánh của chị Hồng.

Anh Toàn (Trưởng ấp): Chị Đào, chúng tôi nhận được phản ánh về việc chị có bán sản phẩm nghi là hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc. Mời chị phối hợp.

Anh Phú (Cán bộ Quản lý thị trường): Tôi là cán bộ Đội Quản lý thị trường số 1. Chúng tôi tiến hành kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm. Đề nghị chị cung cấp toàn bộ hóa đơn, chứng từ liên quan đến lô hàng đang bày bán tại cửa hàng.

Chị Đào (lúng túng): Dạ… tôi mua lô này từ một người quen giới thiệu qua mạng xã hội, giá rẻ nên lấy về bán… tôi không có hóa đơn, giấy tờ gì ạ…

Cán bộ Quản lý thị trường (kiểm tra kỹ càng): Các mặt hàng này đều có dấu hiệu vi phạm: tem nhãn mập mờ, không ghi rõ nhà sản xuất, không có nhãn phụ tiếng Việt theo quy định một số mẫu còn có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu đã được bảo hộ.

Anh Toàn (Trưởng ấp): Việc kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn chứng từ là hành vi bị nghiêm cấm. Nếu xác định có dấu hiệu vi phạm, chị sẽ bị xử lý theo quy định, có thể bị phạt tiền, tịch thu hàng hóa, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội.

Anh Phú (Cán bộ Quản lý thị trường):  Chúng tôi sẽ lập biên bản tạm giữ toàn bộ lô hàng để giám định và xử lý theo đúng quy trình pháp luật. Mời chị ký vào biên bản tạm giữ.

Chị Đào: Tôi… tôi không biết là hàng giả… tôi xin hợp tác… chỉ vì ham rẻ nên mới… tôi hối hận lắm.

Anh Toàn (Trưởng ấp): Qua câu chuyện của chị Đào chúng ta thấy hậu Quả pháp lý rất nghiêm trọng:

- Hành vi vi phạm của chị Đào là: Nhập và bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, có dấu hiệu là hàng giả, hàng kém chất lượng; Gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng; Không thực hiện trách nhiệm kiểm tra, chứng minh chất lượng và nguồn gốc hàng hóa.

- Hình thức xử lý:

(1) Xử lý hành chính (nếu chưa đến mức truy cứu hình sự)

Mức phạt tiền đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa tùy theo giá trị tương đương của hàng giả hoặc mức thu lợi bất hợp pháp, cá nhân/tổ chức vi phạm sẽ bị xử phạt như sau (Theo Điều 11 Nghị định 98/2020/NĐ-CP):

- Từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng:  Khi hàng giả có giá trị dưới 3 triệu đồng hoặc thu lợi dưới 5 triệu đồng.

- Từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng: Khi hàng giả có giá trị từ 3 đến dưới 5 triệu đồng hoặc thu lợi từ 5 đến dưới 10 triệu đồng.

- Từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng: Khi hàng giả có giá trị từ 5 đến dưới 10 triệu đồng hoặc thu lợi từ 10 đến dưới 20 triệu đồng.

- Từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng: Khi hàng giả có giá trị từ 10 đến dưới 20 triệu đồng hoặc thu lợi từ 20 đến dưới 30 triệu đồng.

- Từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng: Khi hàng giả có giá trị từ 20 đến dưới 30 triệu đồng hoặc thu lợi từ 30 đến dưới 50 triệu đồng.

- Từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng: Khi hàng giả có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi từ 50 triệu đồng trở lên, nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

* Phạt tăng gấp đôi trong các trường hợp nghiêm trọng hơn nếu hành vi vi phạm là nhập khẩu hàng giả, hoặc hàng giả thuộc nhóm hàng hóa sau:

-  Hàng giả là: Thực phẩm; Phụ gia thực phẩm; Thuốc, nguyên liệu làm thuốc; Chất bảo quản thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm.

- Hàng giả là: Thức ăn chăn nuôi, thủy sản; Phân bón; Thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật; Giống cây trồng, giống vật nuôi.

- Hàng giả là: Mỹ phẩm; Trang thiết bị y tế; Hóa chất, chất tẩy rửa, chế phẩm diệt côn trùng; Xi măng, sắt thép xây dựng, mũ bảo hiểm.

Ngoài ra còn hình thức xử phạt bổ sung:  Tịch thu tang vật vi phạm (trừ trường hợp áp dụng biện pháp khắc phục; Tước quyền sử dụng giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề từ 01 đến 03 tháng nếu vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm.

- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn, bao bì hàng giả hoặc tiêu hủy hàng giả; Đối với hàng giả nhập khẩu: Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuấtBuộc nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm.

(2) Truy cứu trách nhiệm hình sự (nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm): Nếu hành vi buôn bán hàng giả gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng thì chị Đào có thể bị truy cứu theo Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) – Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất bảo quản thực phẩm...Nếu kết quả giám định xác định hàng hóa là hàng giả, gây ảnh hưởng sức khỏe cho nhiều người (ví dụ: đau bụng, ngộ độc…), chị Đào hoàn toàn có thể bị khởi tố hình sự.

(3) Trách nhiệm dân sự: Ngoài xử phạt, chị Đào còn phải bồi thường thiệt hại cho khách hàng theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, Điều 584 và 590.

Buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và uy tín cá nhân. Mọi cơ sở kinh doanh cần cảnh giác với hàng giá rẻ bất thường, và phải luôn đảm bảo rõ ràng nguồn gốc, chất lượng sản phẩm. Từ câu chuyện của chị Đào, có thể thấy: việc ham rẻ, thiếu kiểm chứng nguồn gốc hàng hóa có thể đẩy người kinh doanh vào vòng lao lý pháp lý. Bà con tuy con tuyệt đối không mua, bán hay tiêu thụ hàng giả, hãy cùng nói KHÔNG với hàng kém chất lượng. Hãy là người tiêu dùng thông minh, người bán hàng có trách nhiệm!