Bà Hoa năm nay đã ngoài 75 tuổi, bà sống cùng con trai là anh Phương và con dâu là chị Xuyến. Do anh Phương cả ngày đi làm sớm về trễ, nên ít có thời gian ở nhà, hay nghe lời chị Xuyến kể lại là mẹ anh hay đi sang hàng xóm “tám chuyện” nói xấu chị Xuyến, không phụ giúp chị Xuyến việc nhà mặc dù chị Xuyến cũng đi làm vất vả. Từ đó anh Phương cũng khó chịu ra mặt, thường xuyên quát tháo và đối xử không tốt với mẹ mình - bà Hoa.
Một hôm, sau khi anh Phương và chị Xuyến đi làm về rất trễ, vừa bước vào đến cửa thấy bà Hoa đang ngồi trước cửa nhặt rau, thì đã càu nhàu “giờ này mà còn nhặt rau thì chừng nào mới có cơm ăn đây”.
Bà Hoa (nhẹ nhàng) nói: Lúc khoảng giữa buổi mẹ đã lấy ra rau và cá từ tủ lạnh ra định nhặt rau và làm cá để nấu cơm kịp vợ chồng con đi làm về có cơm ăn ngay. Nhưng vừa lấy rau và cá ra ngoài thì mẹ cảm thấy trong người không được khỏe nên mẹ lên giường nằm nghỉ. Khi mẹ cảm thấy đỡ mệt, mẹ xuống bếp lấy rau ra nhặt thì vợ chồng con vừa về tới.
Chị Xuyến (cau có): Chắc mẹ ở nhà mê xem phim hoặc đi sang chơi nhà hàng xóm rồi quên giờ giấc.
Anh Phương: Tụi con đi làm cực khổ từ sáng đến tối, ở nhà mẹ chỉ lo giúp cơm nước, dọn dẹp nhà cửa mà giờ này vẫn chưa có cơm để ăn nữa.
Bà Hoa (mặt buồn bã): Hôm nay mẹ không khỏe thật mà. Vừa nói xong, bà Hoa ho vài tiếng, tay ôm đầu (có vẻ như bà đang nhức đầu).
Chị Xuyến: Giờ này vẫn chưa nấu nướng gì, vậy chừng nào có cơm để ăn. Đi làm về đã mệt, về nhà toàn gặp chuyện không đâu.
Khi nghe 2 người con nói vậy, bà Hoa chỉ biết im lặng và tiếp tục việc của mình.
Chị Xuyến (nhìn anh Phương) nói: Giờ tụi con đói lắm rồi, không thể đợi mẹ nấu cơm được nữa. Tụi con ra tiệm ăn, thôi mẹ nấu rồi ăn một mình đi.
Khi mọi người đang nói chuyện với nhau thì ông Trung - là tổ trưởng tổ dân phố đi tới.
Ông Trung hỏi: Cả nhà đã cơm nước gì chưa.
Chị Xuyến nói với ông Trung: Chú thấy đó, vợ chồng con đi làm cả ngày mệt muốn chết, về nhà giờ này còn chưa có cơm nước gì để ăn nữa. Chú thấy có bực mình không.
Ông Trung nhìn bà Hoa nói: Chị cảm thấy đã đỡ hơn chưa, còn mệt lắm không?
Anh Phương (vẻ mặt nghi ngờ): Sao chú lại hỏi vậy?
Ông Trung (nhìn anh Phương và chị Xuyến) nói: Lúc giữa buổi chú có việc đi ngang đây, thấy mẹ con mặt mày xanh xao, đi hơi loạng choạng từ trong nhà bước ra, có vẻ không khỏe. Chú nói mẹ tụi bây là không khỏe sao không nghỉ, ra ngoài làm gì. Vậy mà mẹ con nói uống thuốc là khỏe, rồi còn nấu cơm cho 2 vợ chồng bây. Mẹ tụi bây sợ tụi bây đi làm về mệt nên phải có cơm nóng ngay, ăn uống cho khỏe, còn nghỉ ngơi, mai đi làm tiếp.
Ông Trung (nhìn anh Phương và chị Xuyến) nói tiếp: Mẹ của hai đứa, tuổi đã lớn, sức khỏe thì cũng yếu, hai đứa là con và cũng đã lớn cả rồi, hai đứa không yêu thương chăm sóc, quan tâm mẹ, lại còn bắt mẹ mình nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa nữa chứ. Đã vậy mẹ của hai đứa hôm nay lại không được khỏe. Hai đứa đi làm về thấy mẹ mệt, không hỏi thăm mẹ như thế nào, lại còn nói những lời thật khó nghe và làm chị ấy buồn nữa.
Ông Trung nói tiếp: Người Việt Nam ta có câu nói:
“Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ, kính cha, cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”
Câu ca dao chứa đựng những lời dạy sâu sắc, nhắc nhở chúng ta về công ơn sinh thành và dưỡng dục của cha mẹ của mình. Nó còn nhắc nhở chúng ta về đạo làm con, luôn phải kính trọng và yêu thương cha mẹ. Đó là đạo lý của người Việt Nam chúng ta hai đứa à!
Ngoài ra, pháp luật cũng quy định nghĩa vụ của con cái phải biết hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ mình nữa. Chú lấy ví dụ như, theo khoản 2 Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định con cái “Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình” hoặc tại khoản 2 Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định “Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ”. Đây là nghĩa vụ đạo đức và trách nhiệm pháp luật của mỗi người con đối với đấng sinh thành. Việc thực hiện tốt nghĩa vụ này thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn đối với cha mẹ, đồng thời góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững và lan tỏa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Không chỉ vậy, tại điểm b khoản 1 Điều 53 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình quy định phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi “Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người cao tuổi, yếu, khuyết tật, phụ nữ có thai, phụ nữ nuôi con nhỏ”.
Anh Phương: Nãy giờ tụi con nghe những lời phân tích, giảng dạy của chú, tụi con biết tụi con đã sai, tụi con không nên nói những lời làm mẹ mình buồn lòng như vậy.
Chị Xuyến: Mẹ con giờ tuổi đã lớn, lại hay đau ốm. Sau này tụi con sẽ dành nhiều thời gian chăm sóc, phụng dưỡng mẹ mình tốt hơn.
Ông Trung: Nghe hai đứa nói vậy, chú mừng lắm.
Sau khi ông Trung đi, anh Phương, chị Xuyến nhẹ nhàng xin lỗi mẹ.
Bà Hoa: Mẹ lớn tuổi rồi, sống với các con cũng không bao lâu nữa, đỡ đần cho các con được là mẹ vui rồi. Chỉ mong các con lo làm ăn, có cuộc sống ấm no, gia đình hạnh phúc là mẹ mãn nguyện rồi.
Anh Phương: Mẹ đừng nói vậy, tại con vô tâm nên mới để mẹ vất vả, lo cho tụi con vậy. Từ nay con cố gắng làm, sắp xếp thời gian để chăm sóc mẹ tốt hơn.
Chị Xuyến nói với anh Phương: Từ nay em sẽ sắp xếp thời gian lo việc nhà, cơm nước để mẹ được nghỉ ngơi. Mẹ vào phòng nghỉ đi, để vợ chồng con nấu cơm xong rồi gọi mẹ ăn.
Kể từ hôm đó, gia đình bà Hoa không khí trong nhà lúc nào cũng vui vẻ, tiếng nói cười rôm rả cả nhà.
Qua câu chuyện trên cho thấy: Ý nghĩa của việc con cái chăm sóc, hiếu thảo với cha mẹ.
- Về mặt đạo đức:
Thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn: Chăm sóc, hiếu thảo với cha mẹ là cách để con cái thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã sinh thành, dưỡng dục mình. Từ xa xưa của dân tộc Việt Nam. Cha ông ta luôn coi trọng đạo hiếu, đề cao việc phụng dưỡng cha mẹ. Việc con cái thực hiện tốt nghĩa vụ này góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc. Khi con cái biết yêu thương, chăm sóc cha mẹ, gia đình sẽ trở nên đầm ấm, hạnh phúc. Cha mẹ sẽ cảm thấy được con cái quan tâm, yêu thương, từ đó sẽ sống vui vẻ, khỏe mạnh hơn.
- Về mặt xã hội: Khi mỗi người con đều biết thực hiện tốt nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ, xã hội sẽ trở nên văn minh, tốt đẹp hơn. Mọi người sẽ sống với nhau chan hòa, yêu thương, đùm bọc lẫn nhau. Việc con cái chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ là tấm gương sáng cho thế hệ sau noi theo.
- Về mặt pháp luật: Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con cái có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt là khi cha mẹ gặp khó khăn. Việc con cái không thực hiện nghĩa vụ này có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật cụ thể:
+ Khoản 2 Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định con cái “Có bổn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình”.
+ Khoản 2 Điều 71 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định “Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ”.
+ Điểm b khoản 1 Điều 53 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình quy định phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi “Bỏ mặc không chăm sóc thành viên gia đình là người cao tuổi, yếu, khuyết tật, phụ nữ có thai, phụ nữ nuôi con nhỏ”.
