Dọc theo con đường A, Khóm X, Phường Y, tỉnh Z, trong một khu phố yên tĩnh với một dãy những căn nhà thẳng hàng tăm tắp, ngoài những cây bằng lăng được trồng để tạo bóng mát và cảnh quan xinh đẹp khi những chùm hoa tím nở dịu dàng đung đưa trong gió, thì ở trước một số căn nhà, có những chậu hoa, rau, cây nhỏ được đặt trên vỉa hè, góp phần làm cho con đường có thêm màu sắc xinh tươi, mát mẻ. Trong đó có nhà ông Khánh, cán bộ hưu trí. Để có thêm niềm vui trong thời gian rảnh rỗi, ông Khánh trồng và chăm sóc một số loài hòa, rau, hành lá... trong những chậu đất nung hoặc thùng xốp, để trước hàng rào nhà ông. Sau một thời gian, số lượng chậu cây của ông ngày càng tăng, phải để tràn ra hết vỉa hè trước nhà ông rồi để sang cả vỉa hè của nhà hàng xóm, thậm chí còn để xuống lòng đường. Hàng xóm cũng đã nhiều lần nhắc khéo nhưng ông nói “có ảnh hưởng tới ai đâu, vỉa hè công cộng mà”. Ngay cả chị Hương, tổ trưởng Tổ dân phố cũng có lần ghé ngang nhà nhắc nhở nhưng ông Khánh cũng ừ à cho qua chuyện.
Một hôm, khi mọi người đang chuẩn bị bữa cơm chiều, bỗng nghe “Rầm... Bịch... Xoảng...”. Ông Khánh chạy từ trong nhà ra ngoài đường thì thấy bé Phương, con của cô Oanh, nhà cách đó 02 căn, ngã ngồi bên cạnh chiếc xe đạp nằm chỏng gọng. Có 02 cái chậu trồng hành bằng đất nung và 02 lọ thủy tinh đựng cây trầu bà bị ngã, vỡ. Ông Khánh nổi cơn tức giận, quát:
- Ranh con, mày đụng bể đồ nhà ông, đền tiền cho ông lẹ lên!
Bé Phương hoảng hốt, cố gắng nhịn cơn đau ở chân, trả lời:
- Cháu xin lỗi, cháu lỡ làm vỡ chậu cây nhà ông, ông bỏ qua cho cháu.
Ông Khánh nạt ngang:
- Không có xin lỗi xin phải gì hết, làm hư đồ nhà ông là phải đền. Sau đó ông hét lên: Cô Oanh, cô Oanh đâu rồi, ra đây mà trông con cô đây này.
Chị Oanh chạy lại, thấy bé Phương ngồi dưới đất, hốt hoảng hỏi:
- Con bị sao thế này?
Bé Phương chưa kịp trả lời thì ông Khanh đã cướp lời:
- Con cô đó, hay rồi, đường thênh thang không chạy lại chạy xe tông vào mấy chậu cây của tui, làm đổ vỡ hết rồi đây nè! Cô phải đền cho tui...
Chị Oanh tức giận nói:
- Nếu ông không để chậu cây lủ khủ ngoài đường thì con tui đâu có đụng vô, té trầy sướt chân rồi đây này. Để cây trồng lấn chiếm vỉa hè, lấn cả ra lòng đường, gây mất an toàn giao thông. Ông không bị phạt thì thôi còn đòi đền là sao.
Hai người đứng đó cãi nhau, đôi co qua lại om sòm, làm hàng xóm xung quanh cũng chạy ra hóng chuyện, sẵn cũng nói thêm vài câu trách ông Khánh không nghe lời khuyên, dọn bớt chậu hoa, rau đi, để gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông.
Lúc này, chị Hương - Tổ trưởng tổ dân phố - đang đi làm về, thấy tụ tập đông người nên ghé lại hỏi thăm. Sau khi nghe kể sự tình và nhìn thấy bé Phương và mấy chậu cây ngã đổ, chị Hương nói với chị Oanh:
- Chị dẫn bé Phương về, rửa vết trầy sướt cho bé rồi quay lại đây nói chuyện với mọi người người một lát nhé!
Ông Khánh cũng ngỏ ý mời nên chị Hương và hàng xóm vào nhà ông Khánh uống chén trà. Ông Nam, hàng xóm kế bên nhà ông Khánh nói:
- Tui nói ông rồi, trồng hoa, trồng rau cũng vừa vừa thôi, ông để ra cả lòng đường, giờ người ta đụng vào, té trầy chân rồi đó, ông thấy mình sai chưa?
Ông Khánh đáp:
- Tại trẻ con không biết chạy xe, chứ tui để sát đường chứ có chiếm bao nhiêu diện tích đâu, đường rộng thênh thang mà.
Nghe hai ông nói chuyện, chị Hương tiếp vội giải thích:
- Chú Khánh biết không, theo Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, “vỉa hè là phần đường dành cho người đi bộ. Mọi hành vi sử dụng tạm thời vỉa hè phải được cấp phép và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông”. Ngoài ra, căn cứ vào khoản 7, khoản 12 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 01/01/2025 thì: “Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để bày, bán hàng hóa, đặt các vật dụng khác (bao gồm cả chậu cây, hoa, rau…). Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện hành vi sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác (theo quy định phải có giấy phép) mà không có giấy phép hoặc có giấy phép nhưng đã hết giá trị sử dụng hoặc thực hiện không đúng nội dung ghi trong giấy phép. Ngoài ra, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây ra”.
Ông Nam nghe vậy cũng nói với ông Khánh:
- Như vậy, nếu để các chậu trồng cây, hoa, rau trên vỉa hè, lòng đường thì ông sẽ bị phạt tiền đó. Ngoài phạt tiền, còn phải dọn dẹp, trả lại nguyên trạng vỉa hè, lòng đường nữa ông Khánh ơi!
Chị Hương lại nói tiếp:
- Nếu hành vi đó dẫn đến tai nạn, người gây ra còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật nữa.
- Trời đất ơi, tui đâu có biết là chỉ tận dụng khoảng trống của vỉa hè và một khoảng trống lòng đường để cây, hoa thôi mà cũng vi phạm pháp luật nữa sao? Thôi để tui dọn dẹp bớt cho gọn lại, trả lại lòng đường, vỉa hè thông thoáng, đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông. Tôi xin lỗi vì sự cố chấp của mình mà làm phiền tới hàng xóm láng giềng - ông Khánh nói.
- Chú tiếp thu và ý kiến là mọi người vui rồi, Chị Hương vui vẻ nói.
Lúc này, chị Oanh đã quay lại, nghe ông Khánh nói, chị nói chen vào:
- Vậy mà chú Khánh còn đòi con bồi thường mấy chậu cây bị vỡ nữa.
Ông Khánh cãi:
- Ai biểu con của cô chạy xe lung tung ra ngoài đường mà không nhìn trước nhìn sau, đã té mà còn gây thiệt hại cho người khác nữa.
Nghe đến đây, ông Nam cũng nói với chị Oanh:
- Mà cô Oanh cũng chịu khó trông chừng bé Phương, chứ để bé chạy xe đạp ngoài đường một mình không an toàn đâu, dù gì bé cũng còn nhỏ, xử lý tình huống không kịp cũng gây mất an toàn cho người tham gia giao thông đó nghen.
Chị Oanh bẽn lẽn đáp:
- Dạ, cháu cũng xin tiếp thu ý kiến góp ý của chú Nam, cháu sẽ trông chừng bé Phương cẩn thận hơn ạ. Để cháu tiếp chú Khánh dọn dẹp bớt chậu cây, hoa vào trong sân, trả lại đường thông, hè thoáng cho khu phố mình nhé!
Thế là mỗi người tiếp một tay, số cây, rau của ông Khánh đã được dời vào trong sân, dù hơi chật nhưng vẫn đủ chỗ và vỉa hè, lòng đường trước nhà ông đã thông thoáng, sạch sẽ.
Qua câu chuyện, mỗi người dân cần ý thức về việc giữ gìn vỉa hè và lòng đường thông thoáng để đảm bảo an toàn cho người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông.
* Một số quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ liên quan đến vỉa hè, lòng đường:
- Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Trường hợp cần thiết sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phục vụ sự kiện chính trị, hoạt động văn hoá, thể thao và mục đích khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phải có phương án sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè và được cơ quan có thẩm quyền cho phép; cơ quan cho phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè gửi thông báo ngay cho cơ quan Cảnh sát giao thông. (Khoản 1, Điều 77).
2. Theo Điều 12, Nghị định số 168/2025/NĐ-CP quy định “xử phạt các hành vi vi phạm khác về quy tắc giao thông đường bộ; sử dụng lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác” như sau:
Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 250.000 đồng đối với cá nhân thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây (Khoản 2):
- Tập trung đông người trái phép, nằm, ngồi trên đường bộ gây cản trở giao thông;
